ERENDİZ ATASÜ’NÜN BİR BAŞKA DÜĞÜN GECESİ ROMANININ FEMİNİST EDEBİYAT KURAMI BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ

Authors : Fatma Topdaş Çelik

Pages : 344-360

Doi:10.32321/cutad.1547626

View : 142 | Download : 121

Publication Date : 2025-12-14

Article Type : Research Paper

Abstract :Biyolojik açıdan erkek/kadın olarak tanımlanan bireyin sahip olduğu cinsiyet farklılıklarına içinde bulunduğu toplumun ürettiği kimliklerin ve anlamların eklenmesi ile kurulan toplumsal cinsiyet algısı, özellikle ataerkil toplumlarda karşılaşılan bir ayrımcılıktır. Kadının aleyhine olan bu cinsiyetçi ayrımcılığın yıktığı kadın-erkek arasındaki eşitlik anlayışı, öncelikle Avrupa’da başlayan daha sonra dünyanın hemen hemen her bölgesine yayılan siyasal, iktisadi ve toplumsal mücadelelerle kurulmaya çalışılır. “Feminizm” adı altında başlayan ve devam ettirilen bu mücadelenin ve sonrasındaki değişim sürecinin edebî metinlere yansımasıyla da özellikle ataerkil toplum yapılanması içinde kadının karşılaştığı sorunlar ele alınmaya başlanır. Kadınların gerek bireysel gerekse toplumsal hayatta karşılaştığı sorunları ele alarak Türk edebiyatının feminist edebiyat çerçevesinde gelişim sağlamasına imkân tanıyan yazarlarından birisi de Erendiz Atasü’dür. Yazın hayatına öykü ile başlayan ve roman, deneme gibi edebî türlerde de eserler veren Erendiz Atasü’nün yazın dünyasındaki çeşitliliğini birleştiren tek unsurun “kadın” öznesi olduğu görülmektedir. Nitekim Erendiz Atasü, denemelerinde kendisini yazmaya iten esas durumun kadınlığı olduğunu ve etrafındaki kadınları anlamaya başlayarak da yazma serüvenine giriştiğini dile getirerek “kadın”ın kendi sanat hayatındaki hareket noktası olduğunu vurgular. Erendiz Atasü, kadını merkeze alarak kurguladığı eserlerinden biri olan Bir Başka Düğün Gecesi romanında ise bireysel ve toplumsal yaşamı yönlendiren ataerkil sistemin kadın ve erkeğe yönelik bakış açısındaki farklılığının yarattığı yıkıcı etkiyi ön plana çıkarır. Romanda özellikle evlilik/aile, eğitim, namus, fiziksel ve cinsel şiddet gibi konularda kadın ve erkeğin içinde bulunduğu toplumsal algının etkisiyle ne tür bir rol benimsediğini ve benimsenen bu rolde coğrafyanın ne kadar etkili olduğunu kurgu aracılığıyla ifade eden yazar, romana yönelik sosyolojik ve psikolojik bir bakış açısı geliştirirken kurgunun temelini oluşturan bu izleksel yönelimler ile de feminizmin temel meselelerine, özgün dinamiklerine değinir. Bu çalışmada öncelikle feminizmin kavramsal ve kuramsal çerçevesi hakkında bilgi verilmiş, daha sonra Bir Başka Düğün Gecesi romanı feminist edebiyat kuramının öncelediği değer ve nitelikler çerçevesinde değerlendirilmiştir.
Keywords : Erendiz Atasü, Bir Başka Düğün Gecesi, Feminizm, Toplumsal Cinsiyet, Ataerkil Toplum

ORIGINAL ARTICLE URL