Abdülkâhir el-Bağdâdî’nin Usûlü’d-dîn Adlı Eserindeki Hadis Usûlüyle İlişkili Bazı Kavramların Karşılaştırmalı Olarak Değerlendirilmesi

Authors : Bilge Kılıç

Pages : 369-389

Doi:10.58852/dicd.1646925

View : 54 | Download : 28

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makalede, Eş‘arî kelâm geleneğinin önemli isimlerinden biri olan Abdülkâhir el-Bağdâdî’nin (öl. 429/1037-38) Usûlü’d-dîn adlı eserindeki bazı kavramların hadis usûlü çerçevesinde bir değerlendirilmesi yapılmıştır. İlgili bağlamda bir taraftan müellifin hadis usûlü ile ilişkili kavramlara yönelik verdiği bilgiler, diğer taraftan da muhaddislerin konu ile alakalı yaklaşımları ele alınarak incelenmiştir. Özellikle ilim, sünnet, haber, mütevâtir, müstefîz, âhâd, sahâbe, muhadramûn tâbiîn kavramları üzerinde durulmuş buna ek olarak muhaddislerin yaklaşımlarına ilişkin bilgilere yer verilmiştir. Bağdâdî’nin bu konulardaki düşünceleri, kelâm ve hadis usûlü arasındaki benzerlik ve farklılıkları ortaya koyacak şekilde analiz edilmiştir. Öte taraftan Bağdâdî’nin görüşlerinin hadis ilmine hangi açıklardan katkılar sunabileceği de gösterilmek istenmiştir. Zira bu katkılar kelâm ve hadis ilimleri arasındaki metodolojik ilişkiyi pekiştirmek ve iki disiplin arasında teorik bir köprü oluşturmak açısından büyük önem taşımaktadır. Araştırma sonucunda, Bağdâdî’nin özellikle haber konusundaki görüşlerinin muhaddislerin yaklaşımlarına kıyasla daha sistematik olduğu ancak teolojik ve hukûkî boyutlara odaklanması nedeniyle kimi noktalarda farklılıklar taşıdığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte sahâbe ve tâbiînin fazileti ile tabakalarına dair yaklaşımlarında muhaddislerle büyük ölçüde benzerlikler olduğu görülmüştür.
Keywords : Hadis, Abdülkâhir el-Bağdâdî, Usûlü’d-dîn, Haber, Sahâbe

ORIGINAL ARTICLE URL