TÜRKİYE’YE ÖZGÜ BİR KIRSAL KALKINMA MODELİ: KÖY ENSTİTÜLERİ

Bu çalışma, Türkiye’de “eğitim yoluyla kırsal kalkınma” yaklaşımının özgün bir kurumu olan Köy Enstitülerinin yalnızca bir eğitim modeli değil, aynı zamanda dönemin koşulları çerçevesinde özgün bir kırsal kalkınma modeli olarak işlev görüp görmediğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda bu çalışmada, Köy Enstitülerinin kalkınma pratiğinin literatürdeki katılımcı ve insan merkezli kalkınma modelleriyle ne ölçüde örtüştüğü değerlendirilmiştir. Konu yalnızca tarihsel bir olgu olarak değil, kırsal kalkınma politikaları açısından ulusal ve uluslararası düzeyde karşılaştırmalı bir perspektifle ele alınmıştır. Bu çalışma, Köy Enstitüleri’nin geleneksel kalkınma modellerinden ayrılan heterodoks bir kırsal kalkınma modeli sunduğunu ortaya koymaktadır. Yerel üretim ve eğitimi birleştirerek bireyi kalkınmanın aktif bir öznesi haline getiren bu model, merkeziyetçi ve sermaye odaklı yaklaşımlara alternatif olarak değerlendirilmiştir. Köy Enstitüleri’nin katılımcı ve üretime dayalı eğitim anlayışı, kırsal bölgelerde sürdürülebilir toplumsal dönüşüm yaratmayı hedeflemiştir. Günümüz eğitim ve kalkınma politikaları çerçevesinde, bu modelin kırsal kalkınma ve eğitimde fırsat eşitliği açısından yeniden ele alınması gerektiği bulgusuna ulaşılmıştır. Literatürde genellikle eğitim politikaları çerçevesinde değerlendirilen Köy Enstitüleri, bu çalışmada kırsal kalkınmaya sağladığı somut katkılar, yerel ekonomiler üzerindeki etkisi ve günümüz kalkınma modelleriyle karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Bu kapsamda, çalışma hem teorik hem de güncel gelişmeler ışığında özgün bir perspektif sunmaktadır.