Geri Dönüşümlü Malzemeler ve Doğal Katkıların İnce-Daneli Zeminlerin Stabilizasyonundaki Etkisinin Taguchi Optimizasyon Yöntemi ile İncelenmesi

Authors : Yasemin Pekdemir, Ahmet Şahin Zaimoğlu, Fatih Artuk

Pages : 1171-1183

Doi:10.24012/dumf.1764248

View : 69 | Download : 62

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Artan yapılaşma, düşük taşıma kapasitesine sahip ince daneli zeminlerin mühendislik özelliklerinin iyileştirilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu nedenle, katkı maddeleriyle yapılan zemin stabilizasyonu geoteknik mühendisliğinde yaygın bir yöntem haline gelmiştir. Son yıllarda ise katkıların etkinliğini artırmaya yönelik çeşitli deneysel tasarım ve optimizasyon çalışmalarının uygulanması önem kazanmıştır. Bu çalışmada, yüksek plastisiteli killi (CH) zeminin iyileştirilmesi amacıyla parametre olarak atık cam tozu (ACT), bazalt lif (BL), pirinç kabuğu külü (PK), geri dönüştürülmüş karbon karası (KK) ve kireç (K) katkı maddeleri kullanılarak, katkıların optimum düzeylerinin belirlenmesi ve serbest basınç dayanımına etkileri incelenmiştir. Bu parametrelerin seviyeleri ise ACT (%2–8), BL (%0,25–1), PK (%5–20), KK (%1–7) ve K (%2–8) olarak seçilmiştir. 7 günlük ve 28 günlük serbest basınç dayanımının maksimum olduğu değerleri ve optimum karışım oranları Taguchi Optimizasyon Yöntemi ile belirlenmiştir. Deneylerden elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde 7 günlük ve 28 günlük serbest basınç dayanımı üzerinde en etkili parametrenin kireç olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, bu araştırma, katkı maddelerinin etkili şekilde optimize edilmesinin yalnızca zemin dayanımını artırmakla kalmadığını, aynı zamanda geri dönüşüm malzemelerinin inşaat mühendisliği uygulamalarına entegrasyonuna katkı sunduğunu göstermektedir.
Keywords : Zemin stabilizasyonu, Taguchi Optimizasyon Yöntemi, kil, serbest basınç dayanımı

ORIGINAL ARTICLE URL