KEMALİST KADINLARDAN KEMALİST FEMİNİSTLERE, ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİ’NDEN 90’LI YILLARA: KEMALİST KADIN HAREKETİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Kemalist modernleşmenin temel dinamiklerinden biri kadın özgürleşmesidir. 1980’den sonra Türkiye’de feminizmin gelişmesiyle, Türk modernleşmesinin “kadın” karakteri sorgulanmaya başlanmıştır. Kadınlara haklarının bir lütuf olarak bahşedilmesi ya da kadınların mücadele ederek bu hakları kazanması tartışmanın ana eksenidir. Özellikle, “Türk Kadınlar Birliği” etrafında örgütlenen kadınların mücadelesi araştırma konusu edilmiş, aydınlanmacı modernleşmenin kadın özgürleşmesine çizdiği sınırlar sorgulanmıştır. Bu döneme kadar, Atatürk’e minnet dolu bir çizgide ilerleyen Kemalist kadınlar, 1980’den sonra Kemalist feministlere dönüşmüşler; Cumhuriyeti ve laik düzeni korumakla kendilerini vazifelendirmişlerdir. Bu çalışma, erken Cumhuriyet döneminden 2000’lerin başına uzanan süreçte Kemalist kadın hareketinin karakterini incelemektedir. Çalışmada, Kemalist kadınların tutum ve davranışlarında yer alan süreklilik ve benzerliklerin altı çizilmekte, Kemalizm’in kadın hareketi ile nasıl ilişkilendiği ele alınmaktadır. Bu kapsamda çalışma, erken Cumhuriyet dönemi, kadın hareketinin suskunluk dönemi olan 1935-1980 dönemi ve farklılık feminizmlerinin açığa çıktığı 1990’lı yılları temel alarak Kemalist kadınların toplumsal hareketini incelemektedir.