DEVELİLİ ÂŞIK SEYRANİ’NİN “ESKİ LİBAS” ADLI ŞİİRİNDE YAPISÖKÜMÜ DENEMESİ

Bu çalışmada, halk şiirini incelemenin daha derin ve farklı yollarını açabileceği düşüncesiyle XIX. yüzyılda yaşadığı bilinen Develili Âşık Seyrani’nin “Eski Libas” adlı şiiri, Jacques Derrida’nın edebiyat, felsefe ve şiir üzerine görüşlerinden hareketle konu edilir. Çalışmada, Derrida’nın metinlerin yapısöküm prosedürüne göre okunmasını öngören görüşlerinden yola çıkılır. Her ne kadar Derrida, yapısökümün tanımlanması konusunda isteksiz olsa da yapısöküm, farklı anlama ve yorumlama olanakları tanıyan bir okuma pratiği olarak algılanır. Bu çalışmada uygulanan yapısöküm, “differance” insert ignore into journalissuearticles values(fark/ayrım, erteleme/öteleme);, “presence” insert ignore into journalissuearticles values(bulunuş);, “trace” insert ignore into journalissuearticles values(iz);, “kararverilemezlik” ve “yokluk” kavramları etrafında yürütülür. Geleneksel Türk kültürünün bir şubesi olan âşık edebiyatı kapsamında bir şiirin yapısöküm yöntemiyle irdelenmesi yoluyla halk şiirinin farklı okumalarla sunacağı yeni açılımlara dikkat çekmek amaçlanır. Ayrıca bu çalışma, geleneksel metinleri yeniden dolaşıma sokarak yerel dinamikleri, “üzerine düşünmeye değer” bulmaya davet etmektedir. Ancak bu çalışmanın amacı, Seyrani gibi halk felsefesinden beslenen şairleri, post modern teorisyenlere dönüştürmek değil yapısöküm vasıtasıyla, halk şiirini/sanatını yeni perspektiflerle keşfetmeye açmaktır. “Eski Libas” şiirinde yapı sökülerek kelimeler yeniden anlamlandırılmış insert ignore into journalissuearticles values(kavramsallaştırılmış);, şairin niyetinin metinle uyuşmayan tarafları fark edilmiş, “kararverilemezlik” ve “yokluk” kavramlarının izleri sürülmüştür. Aynı zamanda yapısöküm yöntemi, şiirde anlamın derinliği, çok katmanlılığı ve kelimelerin bağlam dolayımında sunduğu sınırsız seçenekleri görebilmeye imkân tanıyacak bir okuma pratiği sağlamıştır.