HALK BİLİMİ KURAMLARINDA EPİSTEMOLOJİK DÖNÜŞÜM

Authors : Mehmet Emin Bars

Pages : 236-256

Doi:10.15182/diclesosbed.1602906

View : 161 | Download : 166

Publication Date : 2025-07-07

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma son iki yüzyıldır sosyal ve beşerî bilimlerdeki gelişmelere bağlı olarak ortaya çıkan disiplinlerden biri olan halk biliminde ortaya çıkan kuramların epistemolojik yaklaşımlara göre genel bir değerlendirmesini yapmayı amaçlamaktadır. Öncesinde farklı disiplinler içerisinde bir alt bilim olarak görülüp ele alınan halk bilimi bu dönemden itibaren epistemolojik bir zemine oturtularak incelenmeye başlanmıştır. Halk bilimi kuramları ile sosyal ve beşerî bilimlerdeki epistemolojik yaklaşımlar arasındaki ilişkinin belirlenmesi, halk bilimi kuramlarının dayandığı temel paradigmaların anlaşılması ve folklor ürünlerinin buna göre değerlendirilmesi önemlidir. Böylece halk biliminin oluştuğu felsefi zemin, sosyal ve beşerî bilimler içindeki yeri, toplumsal işlevi ve gelecekteki misyonu belirlenecektir. İncelemede halk bilimi kuramları metin ve bağlam merkezli olmak üzere iki ana başlık altında ele alınmış, bunların dayandıkları epistemolojiler belirlenmeye çalışılmıştır. Sonuç olarak halk bilimi kuramlarının iki temel epistemolojik yaklaşım tarafından şekillendirildiği görülmüştür. Halk bilimi kuramlarında XIX. yüzyıldan XX. yüzyılın ortalarına kadar olgucu epistemolojik yaklaşım, bu dönemden itibaren ise tarihselci epistemolojik yaklaşım benimsenmiştir.
Keywords : halk bilimi, sosyal bilimler, kuram, epistemoloji, paradigma

ORIGINAL ARTICLE URL