Türkiye’ye İthal Edilen Siyah Alaca Boğa Spermalarında On Yıllık Dönem (2013-2022) Boyunca Kalıtsal Kusur Görülme Sıklığı

Authors : Mustafa Çam, Mahmut Şamil Şamli, Seref Inal

Pages : 86-90

Doi:10.47027/duvetfd.1676691

View : 69 | Download : 93

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, 2013-2022 yılları arasında Türkiye\\\'ye ithal edilen Siyah Alaca boğa spermalarındaki kalıtsal kusurların belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında, çeşitli boğa katalogları, suni tohumlama şirketleri ve uluslararası genetik veri tabanları kullanılarak toplam 2.420 boğa analiz edilmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda, ithal edilen donmuş spermaların %14.26\\\'sının en az bir genetik kusur taşıdığı tespit edilmiştir. En sık rastlanan kalıtsal kusurlar arasında Holştayn haplotip 5 (HH5), Holştayn kolesterol eksikliği (HCD) ve kas zayıflığı (MW) geni yer almaktadır. Yıllara göre yapılan değerlendirmelerde, 2019 yılı sonrası ithal edilen spermaların kusurlu gen taşıyıcı oranlarında belirgin bir artış gözlemlenmiş ve 2013 yılında %29.57 olan taşıyıcı oranının 2022 yılında %51.27\\\'ye ulaştığı belirlenmiştir. Ülkelere göre yapılan analizlerde, Almanya’dan ithal edilen spermaların en düşük genetik kusur oranına sahip olduğu, buna karşın ABD, Kanada ve Fransa’dan ithal edilen spermaların daha yüksek oranlarda genetik kusur içerdiği tespit edilmiştir. Sonuçlar, ithal edilen boğa spermalarında genetik kusurların yaygın olduğunu ve bunun hem ekonomik kayıplara hem de sığır popülasyonunun genetik sürdürülebilirliğine olumsuz etkiler yaratabileceğini göstermektedir. Bu nedenle, Türkiye\\\'nin ithalat politikalarını gözden geçirmesi, genetik kalite standartlarını sıkılaştırması ve kalıtsal kusur taşıyan spermaların ithalatına yönelik daha katı denetimler uygulaması önerilmektedir.
Keywords : Kalıtsal kusur, genetik kirlilik, siyah alaca

ORIGINAL ARTICLE URL