- Dil Dergisi
- Cilt: 176 Sayı: 1
- ÇEVRİMİÇİ HABERLERDE ÇOKKİPLİ METİN ÜRETİMİ VE YENİDEN BİÇİMLENDİRME ÜZERİNE
ÇEVRİMİÇİ HABERLERDE ÇOKKİPLİ METİN ÜRETİMİ VE YENİDEN BİÇİMLENDİRME ÜZERİNE
Authors : Mine Güven
Pages : 55-79
Doi:10.33690/dilder.1607137
View : 34 | Download : 19
Publication Date : 2025-07-01
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışmada, çevrimiçi haber metni üretiminde başvurulan yöntemlere ve metin üretimi sırasında gerçekleştirilen (sözel) işlemlere odaklanılmıştır. TRTHaber internet sitesinde 14 Nisan 2019–17 Kasım 2022 arasında yayınlanmış 100 adet haberden oluşan bir veri tabanı, nitel yöntemle çözümlenmiş olup elde dilen bulgular, metin üretiminde öne çıkan yöntemlerin, alıntılama, özelleştirme, derleme ve kurum-içi retim olduğunu göstermiştir. Çokkipli metin üretimi, hem haber içeriklerinin farklı ortamlardan unulmasından hem de farklı gösterge kiplerinin etkileşiminden etkilenmektedir. Farklı ortam ve kipler arasında geçiş amacıyla, sözcük, tümce ve metin düzeyinde gerçekleştirilen temel işlemler arasında, ekleme (adiectio), çıkarma (detractio), yerine koyma (immutatio) ve dönüştürme (transmutatio) ulunmaktadır. Ölçünlü Türkçenin benimsendiği TRTHaber yayınlarında, özellikle yazılı metne geçişlerde, doğal konuşma dili, yerel ağız ve yabancı şive özelliklerinden kaçınıldığı görülmektedir. Kurumsal dili korumak amacıyla gerçekleştirilen yeniden biçimlendirmenin klasik retorik işlemler arasında yer alan sözel işlemleri kapsayan bir üst ulam olduğu ileri sürülebilir.Keywords : çevrimiçi haber, çokkiplilik, yeniden biçimlendirme, retorik işlemler, kurumsal dil
ORIGINAL ARTICLE URL
