Türkçe Dersi Öğretim Programlarını Değerlendirmeye Yönelik Araştırma Bulgularının İncelenmesi: Bir Meta-Sentez Çalışması

Türkçe dersi öğretim programlarını (2006, 2015) değerlendirmeye yönelik araştırmaların bulgularını birleştirerek bütüncül olarak incelemeyi amaçlayan bu çalışma, nitel yaklaşımın benimsendiği bir meta-sentez araştırmasıdır ve görüşme yoluyla veri toplanan araştırmaları kapsamaktadır. Araştırmalardan elde edilen bulgular birleştirildiğinde beş ana temaya ulaşılmıştır: (i) Programlar uygulanabilir değildir; (ii) programlar uygulanabilirdir; (iii) programların uygulamaya olumsuz yansımaları vardır; (iv) programların uygulamaya olumlu yansımaları vardır; (v) programlar önerilerle geliştirilebilir. Programların uygulanabilir olmadığı temasına göre “programlar, çevre, okul ve öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeyine ve her sosyo-ekonomik düzeye uygun değildir”; “zaman yetersizliği yaşanmaktadır”; “öğretmenlerin programın kavramsal çerçevesine ilişkin farkındalığı yeterli değildir”; “süreç temelli ölçme-değerlendirmenin uygulanması zordur”. Programın uygulanabilir olduğu temasında yer alan görüşler ise programın uygulanabilir olmadığı temasındaki görüşlerin tam karşıtlarıdır. Bu durum, temel sorunların programlardan kaynaklanmadığına; sorunların tanımlanma biçiminin öğretmenlerin mesleki kimlikleri, mesleki inançları, bakış açıları ve deneyimleriyle ilgili olabileceğini göstermektedir. Dolayısıyla önceki programlardaki sorunların güncel, yürürlükte olan Türkçe dersi öğretim programı (2018) uygulanırken de ortaya çıkabileceği öngörülmektedir.