Afazili Bireylerde Bilişsel Beceriler: Dil, Depresyon ve Yaşam Alışkanlıklarının Rolü

Authors : Özlem Oğuz, Bülent Toğram

Pages : 216-251

Doi:10.58563/dkyad-2025.83.3

View : 64 | Download : 82

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç: Bu araştırmada afazili bireylerin bilişsel profillerini ve bu profille ilişkili faktörleri incelemek amaçlanmıştır. Bu doğrultuda afazili bireylerde bilişsel beceriler ile dil, depresyon, yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, inme sonrası geçen süre, afazi tipi, sigara-alkollü içki kullanımı, fiziksel-sosyal aktivite ve okuma alışkanlıkları arasındaki ilişkiler araştırılmıştır. Yöntem: Çalışmada 54 afazili birey yer almıştır. Veriler “Oxford Bilişsel Tarama Testi (OCS-TR), “Afazi Dil Değerlendirme Testi (ADD)” ve “Hamilton Depresyon Testi (HAM-D)” ile toplanmıştır. Verilerin analizi SPSS paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular: OCS-TR ile ADD puanları ve OCS-TR bellek alt testleri ile HAM-D puanları arasında anlamlı korelasyon elde edilmiştir. Yaş arttıkça bazı alt test puanları azalırken, yalnızca Yürütücü Task: Daire alt testinde erkekler lehine fark bulunmuştur. Eğitim düzeyi arttıkça bazı alt test puanları artmıştır. Akıcı afazili bireyler Resim Adlandırma ve Cümle Okuma testlerinde daha yüksek puan almışlardır. Alkollü içki kullanımı yalnızca Eksik Kalpler alt testinde anlamlı bir fark yaratmıştır. Sigara, fiziksel ve sosyal aktivitelerin bilişsel puanlar üzerinde anlamlı etkisi bulunmamış, kitap okuma ise Hesaplama alt testinde sık okuma yapan bireyler lehine anlamlı bir farklılık yaratmıştır. Sonuç: Müdahale süreçlerinde dil becerileri ile bilişsel beceriler arasındaki yakın ilişki göz önünde bulundurularak terapi süreçlerinin biliş ve zihinsel sağlığı kapsayan bütünsel bir yaklaşımla planlanmasının önemli olduğu düşünülmektedir.
Keywords : afazi, bilişsel beceriler, depresyon, sigara-alkollü içki kullanımı, fiziksel-sosyal aktivite, okuma alışkanlıkları

ORIGINAL ARTICLE URL