“El-Envâr Fî Usûli’l-Fıkh” ve “Muhtasaru Takvîmi’l-Edille” Eserlerinde Aidiyet Problemi ve Nüshaların İncelenmesi

Authors : Muhammet Ali Çağlar, Mustafa Serdar Özcan

Pages : 713-745

Doi:10.33415/daad.1581039

View : 141 | Download : 102

Publication Date : 2025-03-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Hanefi fakihi Ebû Zeyd ed-Debûsî\\\'ye atfedilen el-Envâr fî Usûli’l-Fıkh*** ve Muhtasaru Takvîmi’l-Edille adlı eserlerin gerçekten ona ait olup olmadığını araştırmaktadır. Kaynaklarda Debûsî\\\'ye bu eserlerin atfedilmesi, genellikle Kâtip Çelebi\\\'nin \\\"Keşfü’z-Zünûn\\\"u gibi klasik eserlere dayandırılmaktadır. Ancak, bu eserlerin içerik incelemesi yapıldığında, Debûsî\\\'ye ait olmadığına dair önemli kanıtlara ulaşılmıştır. Araştırma, öncelikle Burdur Yazmalarında el-Envâr fî Usûli’l-Fıkh olarak kayıtlı iki nüshanın aslında Usûlü’ş-Şâşî adlı bir eser olduğunu tespit etmiştir. Araştırmanın ikinci bölümü, Süleymaniye Kütüphanesi’nde bulunan Takvîmi’l-Edille başlığıyla Debûsî adına kayıtlı Bağdatlı Vehbi nr.350 nüshasına odaklanmıştır. Zira bu nüsha bazı eserlerde el-Envâr fî Usûli’l-Fıkh’ın bir nüshası gibi de düşünülmüştür. Bu eser başlangıçta Debûsî\\\'ye atfedilmişse de eserin aslında Ersâbendî adlı bir Hanefî fakih tarafından kaleme alındığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, hem el-Envâr fî Usûli’l-Fıkh’ın hem de Muhtasaru Takvîmi’l-Edille’nin Debûsî’ye ait olmadığı; el-Envâr’ın, sehven başka bir eserin Debûsî\\\'ye atfedilmesi sonucu ortaya çıktığı ve Muhtasaru Takvîmi’l-Edille’nin ise Ersâbendî’ye ait olduğu ortaya konulmuştur.
Keywords : İslam Hukuku, Fıkıh, Hanefi Mezhebi, Ebû Zeyd ed-Debûsî, el-Ersâbendî

ORIGINAL ARTICLE URL