Gelenbevî’nin Burhan Anlayışının Şerh ve Haşiyeleri Üzerine Bir İnceleme

Authors : Elif Özel

Pages : 301-323

Doi:10.33415/daad.1593172

View : 98 | Download : 94

Publication Date : 2025-03-31

Article Type : Review Paper

Abstract :İsmail Gelenbevî (Gelenbeli İsmail), bir müslüman âlim olarak matematikten kelama kadar pek çok alanda eser yazmış bir ilim insanıdır. Onun önemli bir özelliği, uzun süreden beri şerh ve haşiye yazımı olarak sürdürülen mantık yazarlığının dışına çıkarak telif bir eser kaleme almış olmasıdır. Bu eserin adı, Burhân-ı Gelenbevî’dir. Kendisi, eserine bir de haşiye yazmıştır: Hâşiyetü\\\'l-Burhân. İşte bu eserlerden sonra Burhân-ı Gelenbevî üzerine 7 adet şerh-haşiye kaleme alınmıştır. Bunların yazarları şunlardır: Hasan Hüsnü Musullu, Ebu’l-Fuzalâ Mustafa el-Kutb er-Rizevî, Molla Abdurrahman Penceyûnî, Ömer Karadâğî, Abdünnâfî İffet Ramazanzâde, Yûsuf Şükrü Harpûtî, Bedîüzzaman Said Nursî. Gelenbevî’nin söz konusu eseri ile haşiyesini tek bir eser kabul ederek toplamda 8 eserin her biri, kendi içinde bir burhan çalışması olarak görülebilir. Tümü birden tek bir çalışmanın parçaları olarak da okunabilir. Çalışmanın yöntemi, doküman oluşturma ve doküman analizi olarak belirlenmiştir. Bu yönüyle, özgün bir derleme çalışması olarak planlanmış ve bahsedilen tüm şerh ve haşiyelere genel bir giriş sağlayacak hüviyette tasarlanmıştır.
Keywords : Arapça Mantık, Mantık Tarihi, Felsefe

ORIGINAL ARTICLE URL