Ahmed b. Ṭûlûn’un Mısır’da Tesis Ettiği Otonomi ve Abbâsîlere Bağlılığı (254-270/868-884)

Authors : Yunus Akyürek

Pages : 917-943

Doi:10.33415/daad.1700945

View : 82 | Download : 66

Publication Date : 2025-09-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Araştırmanın konusu, Sâmerrâ dönemi önemli Türk valilerinden Ahmed b. Ṭûlûn ve onun hilâfet merkeziyle olan ilişkileridir. Kapsamı, Ahmed’in Mısır valiliği öncesi yaşamı, atanması, Halife Mu‘temid ile ilişkileri ve bilhassa güçlü Halife Nâibi Muvaffaḳ ile olan mücadelesidir. Araştırmanın amacı, Ahmed’in valilik süresince bağımsız bir devlet kurmayı hedefleyip hedeflemediğini, siyasi ve askerî faaliyetlerini etkileyen faktörleri ve merkeze karşı muhalif tavrını anlamaktır. Ayrıca, önceki bazı çalışmalarda yapılan birtakım hataları gidermeyi hedefler. Çalışma, tarihsel anlatı ve analiz yöntemine dayanmaktadır. Ahmed’in Mısır’da gücünü artırmasına ve Muvaffaḳ ile ciddi sorunlar yaşamasına rağmen kavramsal anlamda bağımsız bir devlet kurma amacı gütmediğini, hutbelerde ve paralarda halifenin adını kullanmaya devam ederek Abbâsî Hilafeti’ne bağlı kaldığını ortaya koymak araştırmanın temel sonuçları arasında zikredilebilir. Onun asıl mücadelesi, artan gücünü merkezî otorite için tehdit olarak gören nâib Muvaffaḳ iledir. Muvaffaḳ\\\'ın azil ve siyasî baskı çabaları, Ahmed’i mukabelede bulunmaya sevk etmiştir. Ancak bu karşı koyuş, Abbâsî halifesine ve hilafet merkezine yönelik değildir.
Keywords : İslam Tarihi, Abbâsî Devleti, Sâmerrâ Dönemi, Türk Unsuru, Ahmed b. Tûlûn, Muvaffaḳ

ORIGINAL ARTICLE URL