Endonezya jeopolitiğinde “Nusantara” kavramı

Bu çalışmada Endonezya jeopolitiğinde önemli bir yer teşkil etmiş olan Nusantara kavramı niteliksel araştırma yöntemleri kullanılmak suretiyle incelenmeye çalışılmıştır. Jeopolitik açıdan genişleme siyasetinin doktrine edilmesiyle oluşturulmuş olan Nusantara kavramı öncelikle etimolojik ve semantik açılardan irdelenmiştir. Tarihsel olarak bakıldığında “diğer ya da dış adalar” anlamında kullanılan Nusantara kavramı ilk kez Majapahit Krallığı döneminde merkezi bir rol üstlenmiştir. Kavramın bağımsızlık sonrası dönemde yeniden ön plana çıktığı görülmektedir. Bir başka ifadeyle Asya-Pasifik bölgesinde stratejik açıdan eksen konumda bulunan Endonezya için Nusantara kavramının, bu ülkenin jeopolitik bütünlüğünün ve ulusal güvenliğinin tesisinde iç ve dış merkezkaç kuvvetlere karşı birleştirici bir fonksiyon icra ettiği görülmektedir. Bu çerçevede özellikle 1957 tarihinde ilan edilen Djuanda Deklarasyonu’nun (Wawasan Nusantara), kavramın uygulamaya konulmasında önemli bir safhayı temsil ettiği görülmektedir. Günümüzde Endonezya jeopolitiği çerçevesinde Nusantara kavramı, Asya-Pasifik bölgesinde Çin’in çevrelenmesi amacıyla oluşturulan Dörtlü Güvenlik Diyaloğu ve AUKUS gibi örgütlenmeler bağlamında önemi korumaktadır.