Bir Hulasa Denemesi: Cevrî ve Selîmnâme’si

Authors : Arzu ATİK

Pages : 21-36

Doi:10.15247/dev.85

View : 53 | Download : 11

Publication Date : 2012-06-01

Article Type : Book Review

Abstract :Cevrî İbrahim Çelebi 17. yüzyılda yaşamış önemli şahsiyetlerden biridir. Gençliğinde iyi bir tahsil gören Cevrî’nin günümüze ulaşan yazılarından usta bir talik kırması hattatı olduğu anlaşılmaktadır. Bir süre divan kâtipliği yaptıktan sonra geçimini kitap istinsah ederek sağlamıştır. Cevrî’nin Selimname’si, divanı, Hakanî’nin Hilye’sinin etkisiyle yazılmış Hilye-i çehar-yar-ı güzin’i, Hall-i tahkikat’ı, Aynu’l-füyuz’u, Nazm-ı niyaz’ı, Yazıcı Salih'in Şemsiyye'sinin yeniden kaleme alınmasından meydana gelmiş Melhame’si vardır. Eserleri arasında en dikkat çekici olanlardan birisi Şükrî’nin Selimname’sini aynı adla yeniden ele aldığı eseridir. Şükrî, Selimname’sini ilk önce Şehsüvaroğlu Ali Bey’in anlattıkları ve kendi gözlemleriyle kaleme almış; ama Şehsüvaroğlu’nun katledilmesinden sonra yerine getirilen Koçi bin Halil’in hizmetinde çalışmaya başlayan Şükrî, Selimname’yi Koçi Bey’e okumuş, eser yanlışlıklarla dolu olduğu gerekçesiyle beğenilmeyince şair, Koçi Bey’in anlattıklarına göre eserini 930/1523-1524 yılında yeniden tertip etmiştir. Bu makalede öncelikle bir tür olarak “Selimname”den, Şükrî ve eserinin yazım sürecinden kısaca bahsedilecektir. Ardından Cevrî ve eserleri hakkında bilgi verilerek Cevrî’nin Selimname’nin ihyası/tashihi için yazdığı mukaddimede eserin yeniden yazım sürecini nasıl anlattığı incelenip kullandığı ibarelerin/terminolojinin altı çizilecektir. Makalede bir sonuca varmaktan ziyade bu mukaddime üzerinden bazı kavramların tartışmaya açılması amaçlanmaktadır. Eserin Cevrî tarafından tekrar ele alınmasıyla Selimname’de nasıl bir değişikliğin meydana geldiği ve bu tür eserlerin adlandırılma, sınıflandırılma problemi üzerinde durulmaya çalışılacaktır.
Keywords : Cevrî, Selimname, Şükrî, ihya yeniden yazım

ORIGINAL ARTICLE URL