GAYB ALEMİNİN KAPILARINI ARALAYAN BİR ESER: İHTİLÂC-NÂME

Authors : Bilal Elbir, Sena Çelik

Pages : 177-192

Doi:10.15247/devdergisi.1650020

View : 65 | Download : 48

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Geçmişten günümüze bütün devirlerde insanoğlunun geleceğe dair merakı ve karanlık olanı aydınlatma, bilinmezi öğrenme isteği firâset ilminin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Kendi içinde çeşitli dallara ayrılan firâset ilminin kollarından biri de seğirme ilmidir. İnsan vücudunun uzuvlarında meydana gelen kas hareketlerini geleceğe dair bilgi edinme amacıyla yorumlama olarak adlandırabileceğimiz seğirme ilmi, her ne kadar firâset ilminden sayılmasa da halk içinde kabul görmüş ve gerçekliğine inanılmıştır. Seğirme ilmi, zaman içinde edebî alana yansımış ve fal nevinden eserler arasında yerini almıştır. Klasik Türk edebiyatında 80’den fazla nüshası bulunan bu kıymetli eserler, araştırmacıların dikkatini çekmiş ve bu nüshalardan bazıları çalışmalara konu edilmiştir. Bu çalışmada da Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Kütüphanesi’nde 1641 numarada İhtilâc-nâme adıyla kayıtlı olan nüsha ele alınmıştır. Bir mecmua içerisinde 4 varaklık küçük bir nüsha olan ihtilâc-nâmede, 119 seğirme durumu ve bu seğirmelerin geleceğe dair bilgi veren yorumlarının yer aldığı tespit edilmiştir. Çalışmada öncelikli olarak Arap harfli metnin transkribi yapılarak inceleme kısmına geçilmiştir. İnceleme kısmında, nüshanın muhtevası hakkında detaylı bilgiler verilmiş olup seğirme durumları hakkında yapılan tahminler, sınıflandırılmış ve tablolarla desteklenmiştir. Daha sonra bazı imlâ özellikleri ele alınmış nüshada, yabancı dil olarak Arapça ve Farsçanın etkisine dikkat çekilmiştir. Bu bölümde ayrıca eserin yazıldığı dönem hakkında bilgi edinebileceğimiz bazı dil hususiyetlerine de yer verilmiştir.
Keywords : Firâset, seğirme, ilmü’l-ihtilâc, ihtilâc-nâme, seğir-nâme.

ORIGINAL ARTICLE URL