Sultan II. Bayezid’e Sunulan Müellifi ve İsmi Meçhul Bir Siyaset Risalesi

Osmanlı siyaset düşüncesi eserlerinin tam bir listesinin olmayışı bu sahaya dâhil olan eserlerin tahlil edilip değerlendirilmesinin önünde ciddi bir engel teşkil etmektedir. Bu çalışma bu eksikliğin giderilmesine mütevazı bir katkı sağlamak amacıyla Fatih Sultan Mehmed’in (ö. 1481) özel sohbet halkasına dâhil olduğu anlaşılan ancak kimliği meçhul bir yazarın II. Bayezid’e ithaf ettiği Arapça bir risaleyi tanıtmayı hedeflemektedir. Bu yazıda risalenin ismi ve muhtemel yazarının kimliği, ana konuları, kaynakları ve öne çıkan özellikleri tartışılacaktır. İdeal bir devlet yönetimi için gerekli malumatları aktarmayı hedefleyen bu risalede ahlak, siyaset ve tarih konuları iç içe geçmekte ve âdâb-ı harb (savaş sanatı) konularına özel bir ilgi gösterilmektedir. Risalede Fatih Sultan Mehmed’in ideal sultan tipi olarak sunulması, şeriata uygun hareketin gerekliliği, cihadın yerine getirilmesi gereken bir yükümlülük olduğu, Osmanlılar ve Memlükler karşılaştırması ile Endülüs’ün tarihi ve geç XV. yüzyıldaki durumu dikkat çeken temalardandır.