‘GEREKSİZ İNSANDAN’ ‘LÜZUMSUZ İNSANA’: TURGENYEV VE YU DAFU’DA BİREYİN TOPLUMSAL YABANCILAŞMASI

Authors : Gözde Karakaş

Pages : 287-315

Doi:10.61134/audodilder.1811799

View : 24 | Download : 32

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Köklü bir kültürel geçmişin izlerini taşıyan geleneksel Çin edebiyatı, on dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında ülkede yaşanan siyasi ve sosyokültürel sorunlar nedeniyle değişim ihtiyacıyla karşı karşıya kalmıştır. Bu dönemde özellikle ideolojik alandaki gelişmeler, edebiyat dünyasında yeni düşünce eğilimlerinin belirmesine zemin hazırlamıştır. Siyaset, eğitim, hukuk ve askeriyede aşamalı olarak uygulanmaya çalışılan toplumsal reformlar, edebiyatın da dönüşümünü gerekli kılmış; böylece geleneksel kültür odaklı anlayıştan kopularak içerik ve biçim bakımından modern bir edebiyatın temelleri atılmıştır. Yirminci yüzyılın ilk çeyreğinde bu dönüşüm hız kazanmış; dönemin usta yazarlarının katkılarıyla edebiyatta yeni bakış açıları gelişmiştir. Gelenekten farklı olarak, öykü ve roman modern düşüncenin taşıyıcısı olarak öne çıkmıştır. Bu bağlamda, kısa öykü ve romanlarda karakterize edilen “gereksiz insan” tipi modern Çin edebiyatının dikkat çekici örneklerinden biridir. Modern edebiyatın önemli temsilcilerinden Yu Dafu (郁达夫) (1896-1945), bu karakteri “sıfır küsur insan” adıyla edebiyata kazandırmış, böylece kurgusal anlatıya yeni bir yön vermiştir. Japonya’da öğrenim gördüğü yıllarda Rus yazar Ivan Turgenyev’in (1818-1883) “Gereksiz Bir Adamın Güncesi” adlı öyküsünden ilham alan Yu Dafu, bu figürü Çin toplumsal yapısına uyarlayarak dönemin bireyini sembolize eden özgün bir karakter tipi yaratmıştır. Bu çalışma, Yu Dafu’nun “Sıfır Küsur İnsan” öyküsü ile Turgenyev’in “Gereksiz Bir Adamın Güncesi” adlı öyküsü metinlerarası bağlamda karşılaştırarak, Yu Dafu’nun sanatında Turgenyev’in etkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda çalışma, karşılaştırmalı edebiyat alanına katkı sunmayı hedeflemektedir.
Keywords : Gereksiz insan, Sıfır küsur insan, Turgenyev, Yu Dafu, Modern Çin edebiyatı

ORIGINAL ARTICLE URL