Chaid Analizi ile Türkiye’de Cepten Yapılan Sağlık Harcamalarının İncelenmesi

Authors : Tuğçe AYDIN, Elvan HAYAT

Pages : 129-148

Doi:10.30803/adusobed.1208358

View : 36 | Download : 12

Publication Date : 2022-12-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Cepten yapılan sağlık harcamaları, bireylerin ve hanehalklarının sağlık hizmetlerinden yararlanmak için doğrudan hizmet sunuculara yaptığı ve kendilerine geri ödemesi yapılmayan harcamalar olarak tanımlanmaktadır. Bireyleri, hanehalklarını ve sağlık sektörü finansmanını etkileyen cepten sağlık harcamalarının belirleyicilerinin tespit edilmesi oldukça önemlidir. Bu çalışmada “Türkiye’de bireylerin ve hanehalklarının cepten sağlık harcaması yapmalarında etkili olan demografik değişkenler nelerdir?” sorusuna cevap aranmaya çalışılmıştır. Bu amaçla Türkiye’de hane halklarının yapmış oldukları cepten sağlık harcamalarını etkileyen faktörlerin karar ağacı algoritmalarından biri olan CHAID algoritması ile belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, Türkiye İstatistik Kurumu’nun insert ignore into journalissuearticles values(TÜİK); yayınladığı 2019 yılı Hanehalkı Bütçe Anketi insert ignore into journalissuearticles values(HBA); verileri elde edilerek CHAID analizi gerçekleştirilmiştir. CHAID analizi bulgularına göre; hanelerin cepten sağlık harcaması yapıp yapmama durumunu etkileyen en önemli değişkenin “reel gelir” değişkeni olduğu belirlenmiştir. Reel gelirin çeşitli düzeylerine göre de “hanede 65 yaş üstü birey olup olmaması”, “hanehalkı reisinin medeni durumu” ve “hanede 5 yaş altı bireyin olup olmaması” değişkenleri cepten sağlık harcaması yapıp yapmama durumunu etkileyen önemli değişkenler olarak belirlenmiştir.
Keywords : Cepten yapılan sağlık harcaması, CHAID analizi, hanehalkı bütçe anketi

ORIGINAL ARTICLE URL