STEM-TPAB Öz-Yeterlik Bileşenleri Arasındaki İlişkiler: Türkiye Örnekleminde Yapısal Eşitlik Modellemesi Yaklaşımı

Authors : İdris Aktaş, Haluk Özmen

Pages : 4232-4255

Doi:10.53444/deubefd.1731683

View : 89 | Download : 141

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Research Paper

Abstract :21. yüzyılda eğitimi ilerletmek için kullanılabilecek etkili pedagojik yollardan biri olarak bütünleşik STEM (b-STEM) eğitimi öne çıkmaktadır. Ancak STEM uygulamalarında, bileşenlerden bir ya da birkaçının ihmal edildiği ve öğretmenlerin özellikle teknoloji temelli tasarım gerçekleştirme konusunda eksiklikler yaşadığı dikkat çekmektedir. Bu çalışmanın amacı öğretmen adaylarının Teknoloji Pedagoji ve Alan Bilgisi (TPAB) kuramsal çerçevesinde STEM öz-yeterlik bileşenleri arasındaki yordayıcı ilişkileri ortaya koymaktır. Çalışmaya 386 öğretmen adayı katılmıştır. Veriler, STEM-TPAB öz-yeterlik ölçeği ile toplanmış ve yapısal eşitlik modellemesiyle analiz edilmiştir. Bulgular, öğretmen adaylarının b-STEM öz-yeterlik düzeylerinin; Teknoloji Pedagoji Mühendislik Bilgisi (TPMüB), Teknoloji Pedagoji Fen Bilgisi (TPFB) ve Teknoloji Pedagoji Matematik Bilgisi (TPMB) öz-yeterlikleri tarafından anlamlı şekilde yordandığını ortaya koymuştur. b-STEM öz-yeterliğinin en güçlü yordayıcısı TPMüB öz-yeterliğidir. TPMB öz-yeterliğinin ise dolaylı bir etkisinin olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak öğretmen adaylarının TPFB ve TPMB öz-yeterlikleri, TPMüB öz-yeterliğini, bu üç bileşen ise b-STEM öz-yeterliğini pozitif yönde ve güçlü bir biçimde yordamaktadır. Bu nedenle, öğretmen adaylarına b-STEM deneyimleri kazandırılırken, TPMüB, TPFB ve TPMB öz-yeterliklerini geliştirmeye yönelik deneyimlerin de eğitim sürecine dahil edilmesi önem arz etmektedir.
Keywords : Fen, matematik, mühendislik, öz-yeterlik, pedagoji, STEM, teknoloji, TPAB

ORIGINAL ARTICLE URL