6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu Çerçevesinde Sonradan Delil Gösterilmesi

Hukuk Muhakemeleri Kanunu1 (HMK), tarafların delillerini göstermelerini esas itibariyle dilekçeler aşamasıyla sınırlandırmıştır. Söz konusu sınırlandırma teksif ilkesinden kaynaklanmaktadır. Yargılamanın mümkün olduğu ölçüde kısa sürede sonuçlanabilmesi için bu tür sınırlandırmalara yer verilebilmektedir. Nitekim yargılamanın makul süre içinde sonuçlanması İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi (İHAS) m. 6 gereğince uyuşmazlığın tarafları için temel bir haktır. Sınırlandırmanın kapsamının doğru bir şekilde çizilmesi ise adil yargılanma hakkını düzenleyen İHAS m. 6’nın diğer bir unsuru olan hakkaniyete uygun yargılanma için vazgeçilmez mahiyettedir. Dolayısıyla, uyuşmazlığı kısa sürede çözmek için teksif ilkesine kati bir üstünlük tanımak hukuki dinlenilme hakkının ihlali sonucunu doğurabilir2 . Hukukumuzda adil yargılanma hakkının bu çatışan unsurları arasında denge kurabilmek için sonradan delil gösterme kurumu kabul edilmiştir.