ULUSLARARASI ADALET DİVANI’NIN ULUSLARARASI ÇEVRE HUKUKUNA KATKISI VE PULP MİLLS KARARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Uluslararası düzeyde çevre sorunlarının büyüklüğü beraberinde çevrenin korunması açısından uluslararası işbirliği çabalarını getirmiş ve çevrenin korunması amacıyla uluslararası hukukta çok sayıda düzenleme yapılmıştır. Özellikle uluslararası yargı organlarının, çevre sorunlarının esas alındığı uyuşmazlıklarda çevre hukukunun ilkelerini uygulamaları uluslararası çevre hukukunun gelişimine katkı sunacaktır. Bu kapsamda Uluslararası Adalet Divanı’nda görülen, Uruguay ile Arjantin arasında sınır oluşturan Uruguay nehrini konu alan Pulp Mills davası önemlidir. Bu davanın önemi, çevre sorunlarının doğrudan incelenmesinin yanında çevresel etki değerlendirmesi, ihtiyat ilkesi, sürdürülebilir kalkınma gibi uluslararası çevre hukukunun belirli ilkelerinin Divan tarafından bu kararda yorumlanmasından kaynaklanmaktadır. Kararda, sınır aşan nitelikte ciddi düzeyde çevreye zarar verebilecek olan ya da paylaşılan doğal kaynakları tehdit eden proje ve faaliyetleri planlayan devletlerin çevresel etki değerlendirmesi sürecini tamamlamaları uluslararası hukukta bir yükümlülük olarak kabul edilmiştir. Kökeninde özen yükümlülüğü bulunan çevresel etki değerlendirmesinin uluslararası hukukta tam olarak kapsamı ve içeriği açık olmamakla birlikte uluslararası hukukun bir parçası olduğunun açıkça bu kararda yer alması Uluslararası Adalet Divanı önüne getirilebilecek çevreye ilişkin uyuşmazlıklar açısından önemlidir.