ULUSLARARASI SUÇLARIN YARGILANMASINDA BÜTÜNLEŞİK SİSTEM VE TÜRK ANAYASAL SİSTEMİNE ETKİLERİ

Uluslararası Ceza Mahkemesi ve Uluslararası Adalet Divanı, İsrail – Filistin çatışmaları, İsrail’in Gazze saldırıları ve Ukrayna – Rusya savaşına dair aktif bir yargılama süreci yürütmektedir. UAD ve UCM’nin aynı konu ve fiiller hakkında iki farklı davayı yürütmesi aynı konunun farklı iki mahkemede derdest olması bakımından dikkat çekici bir durumdur. Derdest olan davaların mahkemelerin yapı ve yetkilerinden kaynaklanan farklı nitelikleri vardır. Bu nitelikler, mahkemeler ve yargılamaların birini uluslararası kılarken diğerini devletler üstü haline getirmiştir. Türkiye’nin anayasal düzeninin uluslararası – devletler üstü mahkeme ve yargılama kavramına dair yaklaşımı ise somut olaylar örneğinden hareketle incelenmesi gereken bambaşka bir konudur. Makalede İsrail – Filistin ve Ukrayna – Rusya ihtilafından kaynaklı UAD ve UCM yargılamaları örnekliğinde iki mahkemenin yetkileri, yapıları, yargılamalarının ve kararlarının nitelikleri incelenmiştir. Yukarıda değinildiği üzere devletler üstü niteliği haiz bu yargılamaların devletlerin egemenlik hakları ile çatışması kaçınılmaz bir durumdur. Bu çatışmanın uluslararası ve iç hukuktaki temelleri esas alınarak uluslararası ceza hukukuna dair yargılama sistematiği ve uygulamaları Türk Anayasal sistemi ile karşılaştırılmaya çalışılmıştır.