Çevresel Değerler Ve Jus Cogens İlişkisi Üzerine Değerlendirme

Çevrenin korunması ihtiyacı ve uluslararası toplumun tamamını etkileyen çevresel bozulmanın insanlığın geleceğini tehdit ettiği yıllardır kabul edilen bir gerçekliktir. Küresel iklim değişikliği, biyolojik çeşitliliğin kaybı, doğal kaynakların sömürülmesi, küresel ortak alanlara verilen çevresel zararlar uluslararası toplumun tamamını tehdit etmektedir. Ancak uluslararası hukuk kişilerini bu tahribattan alıkoyup çevresel değerleri tam manasıyla koruyan bağlayıcı uluslararası hukuk kurallar ise yok denecek kadar azdır. Çevrenin etkili ve sürüdürülebilir bir şekilde korunmasının en etkili yollarından bir tanesi de uluslararası bağlayıcı ve uygulanabilir çevresel normlar oluşturmaktır. Bu bağlamda, uluslararası toplumun hayati çıkarlarını tehdit eden çevresel tahribatın geri dönüşü olmayan zararları barındırdığı düşünüldüğünde jus cogens normlar kapsamına çevrenin korunmasına yönelik değerlerin de dahil edilmesi gerekliliği tartışması hiç olmadığı kadar acil bir konuyu oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı, çevrenin korunmasının jus cogens norm olarak değerlendirilmesinin zamanının gelip gelmediği sorunsalını gündeme getirmektir. Mevcut çalışmada uluslararası hukuk kuralları ışığında çevresel değerlerin jus cogens norm olarak tanınmasının mümkün olup olmadığı ele alınmaktadır. Bu değerlendirme yapılırken jus cogens normun sahip olması gereken özellikleri çevresel değerlerin korunması ilkelerinin taşıyıp taşımadığı uluslararası hukuk ilkeleri incelenerek tespit edilmeye çalışılmıştır.