Türk Anayasa Hukuku Açısından İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'ne Ek 7 No’lu Protokol'ün İncelenmesi

Authors : Eyüp Kaan Demirkıran

Pages : 1263-1314

Doi:10.33717/deuhfd.1731639

View : 199 | Download : 314

Publication Date : 2025-11-27

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi’ne Ek 7 No’lu Protokol’ün (EKP-7) Türk anayasa hukuku bağlamında kapsamlı bir analizini sunmaktadır. Protokolde düzenlenen hakların 1982 Anayasası’ndaki karşılıkları sistematik olarak ele alınmış; Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) hem bireysel başvuru hem de norm denetimi kararları çerçevesindeki yaklaşımı incelenmiştir. EKP-7/1’de yer alan sınır dışı edilme işlemlerinde uygulanan usul güvenceleri bakımından AYM, Anayasa’nın m. 23 hakkıyla bağlantılı m. 40 hükmünü anayasal karşılık olarak göstermektedir. Mahkeme, EKP-7/2’de bulunan mahkûmiyet kararına karşı temyiz hakkının anayasal karşılığı olarak m. 36’da yer alan hak arama hürriyetini belirtirken EKP-7/4’te yer bulan iki kez yargılanmama ve cezalandırılmama hakkı açısından ise, m. 36 kapsamında adil yargılanma hakkını göstermiştir. EKP-7/3’te düzenlenen haksız mahkûmiyet hâlinde tazminat hakkı ve EKP-7/5’te yer alan düzenleme açısından henüz belirleme yapmamıştır. Çalışmada Mahkeme’nin tespitleri ve öğretideki görüşler geniş biçimde tartışılmıştır. EKP-7’nin iç hukukta etkisi özelinde çalışmaların azlığı karşısında çalışmanın katkı sunması hedeflenmektedir. Bu anlamda ortaya çıkarılan tespitler ve çözüm önerileri çalışmanın sonunda ortaya konmuştur.
Keywords : 1982 Anayasası, Ek 7 No’lu Protokol, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi, Bireysel Başvuru, Anayasa Mahkemesi

ORIGINAL ARTICLE URL