Metot ve Aksiyon Arasında Bir Portre Olarak Ebû Osman es-Sâbûnî'nin Entelektüel Yönü

Authors : Halil İbrahim Delen, Ali Sever

Pages : 170-190

Doi:10.21054/deuifd.1756641

View : 184 | Download : 103

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makale, Ebû Osman es-Sâbûnî’nin akaid sahasındaki entelektüel portresini metodolojik yönü ve tarihsel konumuyla ele almaktadır. Eserlerinde, Allah’ın sıfatlarını tevilsiz olarak kabul etmekte, naslara bağlılığı esas almakta ve kelam yöntemine sert eleştiriler yöneltmektedir. Ancak eğitim aldığı çevreler, Eş‘arî âlimlere verdiği destek ve Kuşeyrî’nin Eş‘arîliği savunan bildirisine imza atmış olması, onun bu iki gelenek arasında özel bir konumda yer aldığını göstermektedir. Makale, Sâbûnî’nin iman-amel ilişkisi, Kur’an’ın mahluk olmadığına dair düşüncesi, kader anlayışı ve sahabeye bakışı gibi konulardaki yaklaşımlarını analiz etmektedir. Ayrıca, bidat ehline yönelik tutumu, sünneti koruma çabası ve hilafet anlayışı üzerinden onun siyasi tavrı da değerlendirilmiştir. Sâbûnî’nin görüşleri hem Selefî geleneğin sürekliliğini yansıtan hem de Ehl-i sünnet içerisindeki iç tartışmalara ışık tutan niteliktedir. Bu yönüyle makale, Sâbûnî’nin itikadî kimliğine dair farklı yaklaşımları mukayeseli olarak incelemekte ve onu ne sadece Selefî ne de tamamen Eş‘arî olarak tanımlamayıp özgün bir konuma yerleştirmektedir. Bu yaklaşımın önemi, özellikle günümüzde Sâbûnî’nin bazı çevrelerce tek bir bakış açısıyla değerlendirildiği görüldüğünde daha net ortaya çıkmaktadır.
Keywords : Kelâm, Akâid, Hadîs, Mezhep, Ebû Osman es-Sâbûnî

ORIGINAL ARTICLE URL