KRİTİK HAMMADDELERİN TEDARİKİNDE TÜRKİYE’NİN TRANSİT ROLÜ: KÜRESEL TİCARETTE YENİ EKSEN

Authors : Mehmet Ayrancı

Pages : 56-72

Doi:10.24889/ifede.1675520

View : 131 | Download : 275

Publication Date : 2025-11-05

Article Type : Research Paper

Abstract :Küresel ölçekte yeşil enerji dönüşümü, dijitalleşme ve teknolojik üretimin artmasıyla birlikte, kritik hammaddelere duyulan ihtiyaç stratejik bir boyut kazanmıştır. Bu durum, yalnızca üretici ülkeleri değil, aynı zamanda bu hammaddelerin taşındığı transit ülkeleri de ön plana çıkarmaktadır. Türkiye, sahip olduğu coğrafi konum, çok modlu ulaşım altyapısı, dijital lojistik dönüşüm kabiliyeti ve çok taraflı diplomasi stratejileri ile kritik hammaddelerin güvenli, sürdürülebilir ve etkin taşınmasında giderek artan bir rol üstlenmektedir. Bu çalışma, literatür incelemesi, politika belgeleri analizi ve vaka çalışmaları aracılığıyla Türkiye’nin kritik hammadde lojistiğindeki yükselen rolünü çok boyutlu bir çerçevede değerlendirmektedir. Bakü-Tiflis-Kars demiryolu, Filyos ve Mersin limanları gibi yatırımların yanı sıra, Tek Pencere Sistemi ve Lojistik Performans Endeksi gibi dijitalleşme uygulamaları Türkiye’nin fiziksel ve dijital entegrasyon düzeyini artırmaktadır. Bulgular, Türkiye’nin sadece bir geçiş ülkesi değil, aynı zamanda yeniden işleme, depolama ve lojistik karar destek sistemlerine ev sahipliği yapan bir değer üretim merkezi olma potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir. Bu kapsamda çalışma, Türkiye’nin bu stratejik konumunu daha da pekiştirebilmesi için veri temelli yönetişim, çok aktörlü ortaklıklar ve sürdürülebilir altyapı yatırımlarına odaklanan öneriler geliştirmektedir.
Keywords : Kritik Hammaddeler, Lojistik Diplomasi, Transit Ülke, Tedarik Zinciri, Ulaştırma Politikası

ORIGINAL ARTICLE URL