TÜRKİYE’NİN LOJİSTİK DİJİTALLEŞME YETKİNLİĞİ VE VERİ AKIŞININ YÖNETİMİ: TEKNOLOJİ ODAKLI BİR İNCELEME

Authors : Fatih Çallı

Pages : 73-88

Doi:10.24889/ifede.1710608

View : 152 | Download : 304

Publication Date : 2025-11-05

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Türkiye’nin lojistikte dijitalleşme kapasitesini teknoloji yönetimi çerçevesinde incelemekte ve LPI (2023) ile UNCTAD göstergelerini kuramsal yaklaşımlarla (Porter, Açık İnovasyon, Veri Egemenliği, Dinamik Yetenekler) çapraz eşleyen bir analitik model önermektedir. Yöntem olarak nitel doküman analizi, içerik analizi ve karşılaştırmalı analiz kullanılmış; veri akışı gösterge seçimi → veri çıkarma/normalizasyon → kuram–gösterge eşleme → politika önceliklendirme → üçgenleme → duyarlılık testi adımlarıyla yürütülmüştür. Çalışma, düşük performansı yüksek politika önceliğine dönüştüren Dijital Lojistik Öncelik Skoru (DLOS) adlı ağırlıklı bir karar kuralı tanımlamaktadır. Bulgular, LPI 2023 alt bileşenleri ve UNCTAD bulgularının birlikte okunmasıyla ilk üç politika önceliğini ortaya koymaktadır: (i) gümrük verimliliği ve e-gümrük entegrasyonu, (ii) izleme ve takip ve veri paylaşım platformları, (iii) lojistik yeterlilik ve kalite. Özgün katkı, derlenmiş endekslerin ötesine geçip türetilmiş öncelik sıralaması ve kuram–gösterge eşleme matrisi sunulmasıdır. Sonuçlar, WCO Data Model ile uluslararası uyumu ve ulusal politika belgeleriyle (T.C. Ticaret Bakanlığı; TÜBİSAD; Ulaştırma ve Lojistik 2053) üçgenlemeyi desteklemektedir. Sınırlılıklar ikincil veriye dayalı olmaktır; gelecekte nicel yöntemler (panel regresyon, ağ analizi), saha çalışmaları ve vaka analizleri ile derinleştirme önerilmektedir.
Keywords : Lojistik Dijitalleşme, LPI, UNCTAD, Veri Egemenliği, Açık İnovasyon, Dinamik Yetenekler, E-Gümrük, Politika Analizi

ORIGINAL ARTICLE URL