OECD ÜLKELERİNDE CARİ AÇIK SORUNU VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ: DFE-ARDL PANEL MODEL BULGULARI

Authors : Alper Akpınar, Necmettin Çelik

Pages : 46-66

View : 83 | Download : 61

Publication Date : 2025-06-22

Article Type : Research Paper

Abstract :Birçok ülkede uzunca yıllardır süregelen yapısal bir ekonomik sorun olan cari açık, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde farklı dinamiklere bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Çalışmada, cari açığın belirleyicilerinin, dördüz açık hipotezi yardımıyla, gelişmiş ve gelişmekte olan 30 OECD ülkesi ve 2002-2019 dönem kapsamında, kısa ve uzun dönemli etkileri ortaya koyacak şekilde, incelenmesi amaçlanmaktadır. Yatay kesit bağımlılığının varlığına bağlı olarak uygulanan CİPS Panel Birim Kök Testi sonuçlarına göre, Dördüz Açık Hipotezi’ni oluşturan cari açık, bütçe açığı, tasarruf açığı ve çıktı açığı gibi değişkenlerin farklı durağanlık seviyelerine sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu doğrultuda, değişkenler arasındaki ilişki DFE-ARDL Panel Model üzerinden tahminlenmiştir. Elde edilen bulgular, Dördüz Açık Hipotezi’nin yalnızca gelişmekte olan OECD ülkelerinde ve uzun dönemde geçerli olduğu yönündedir. Bununla birlikte, gelişmekte olan OECD ülkelerinde cari açığın en önemli belirleyicisinin, gerek kısa gerekse de uzun dönemde, bütçe açığından ziyade özel kesim tasarruf açığı olduğu anlaşılmaktadır. Bu açıdan bakıldığında, gelişmekte olan ülkelerde kamusal mali disiplinin yanı sıra yüksek katma değerli mal ve hizmet üretiminin teşvik edilmesi, Bireysel Emeklik Sistemi (BES) ile Bireysel Gelişim Hesapları (IDA) gibi tasarruf arttırıcı politikaların hayata geçirilmesi ve yapısal dönüşüm politikalarının gerekliliği ön plana çıkmaktadır.
Keywords : Cari Açık, Dördüz Açık, Panel DFE-ARDL, OECD, Tasarruf Açığı

ORIGINAL ARTICLE URL