Farklı Anaçlar Üzerine Aşılı “Ankara” ve “Deveci” Armutlarının NaCl Stresi Altında Yapraklarındaki Mineral Madde Değişimi

Authors : Melih Aydınlı, Fatma Yıldırım, Mesut Altındal, Abdullah Arın

Pages : 191-202

Doi:10.25308/aduziraat.1693306

View : 39 | Download : 34

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Toprakta veya sulama suyundaki tuzlulaşma neticesinde ortaya çıkan tuz stresi, küresel ölçekte en önemli abiyotik stres faktörü konumundadır ve iklim değişikliğine bağlı olarak önemi gün geçtikçe artmaktadır. Tuz stresinin bitkiler üzerindeki en önemli olumsuz etkilerinden biri besin dengesini bozarak hayati süreçleri etkilemesidir. Bu çalışmada NaCl stresine maruz kalan BA 29, Fox 11, OH×F 97 ve OH×F 333 anaçları üzerine aşılı ‘Ankara’ ve ‘Deveci’ armut çeşitlerinin yapraklarındaki bazı makro ve mikro besin element değişimi incelenmiştir. Buna göre makro elementlerden N, P ve Mg ile çalışmada incelenen tüm mikro elementlerin yıllara göre kısmen değişim gösterse de NaCl stresinden olumsuz etkilendiği belirlenmiştir. İlaveten özellikle ağır strese (80 mM) maruz kalan bitkilerin daha çok etkilendiği saptanmıştır. P ve Cu haricindeki tüm elementler anaçlara göre önemli değişkenlik göstermiştir. Yapraklardaki en düşük N, K ve Fe içeriği BA 29 anacı, Ca ve B içeriği Fox 11 anacı, Mg içeriği ise OH×F 333 anacı üzerine aşılı çeşitlerde tespit edilmiştir. OH×F 97 anacı üzerine aşılı çeşitlerin yapraklarında ise önemli veya göreceli olarak daha yüksek miktarlarda besin maddesi belirlenmiştir. Çeşitlerde ise yıllara göre değişken sonuçlar ortaya çıkmış ancak tuz stresine toleransta oldukça önemli olan Ca miktarı her iki yılda da ‘Deveci’ çeşidinin yapraklarında daha yüksek miktarda bulunmuştur. Elde edilen sonuçlara bakılarak genel bir değerlendirme yapıldığında, NaCl stresine tolerans seviyesi daha yüksek olan OH×F 97 anacı üzerine aşılı çeşitlerin ve anaç gözetilmeksizin ‘Deveci’ çeşidinin yapraklarında daha yüksek miktarlarda besin maddesi bulunduğu ve bu durumun tolerans düzeylerine katkı sağladığı söylenebilir.
Keywords : Tuz stresi, Armut, Besin elementi, Tolerans

ORIGINAL ARTICLE URL