Aydın İli Büyük Ova Kapsamında Yer Alan Tarım Arazilerindeki Toprakların Organik Karbon Stokları

Authors : Mustafa Bozkurt, Gönül Aydın, Mehmet Ali Eminoğlu

Pages : 235-240

Doi:10.25308/aduziraat.1747677

View : 39 | Download : 37

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Toprak verimliliği, fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerle doğrudan ilişkili olup, bu özellikler toprak organik karbon (TOK) içeriğiyle yakından bağlantılıdır. Bu çalışma, Aydın ili Büyük Ova Projesi kapsamındaki tarım arazilerinde organik karbon stok düzeylerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Yüzey (0–20 cm) ve alt katman (20–40 cm) olmak üzere iki farklı derinlikte toplam 800 toprak örneği alınmış; pH, EC, kireç, organik madde, hacim ağırlığı analizleri yapılmış ve karbon stokları hesaplanmıştır. Topraklar genellikle tınlı–kumlu tınlı yapıda, orta–hafif alkali, tuzsuz ve kireçli sınıfta yer almakta olup, organik madde oranı %0.5–1.7 arasında değişmektedir. Karbon stokları, çayır (%1.43 C), yonca (%1.38 C) ve anız alanlarında yüksek; pamuk (%0,84 C), mısır (%0.91 C) ve buğday (%0.88 C) ekili alanlarda ise daha düşük bulunmuştur. Tekstürel analizlerde, kil ile TOK arasında pozitif ancak zayıf ilişkiler (R² = 0.0565–0.0968), kum ile ise negatif ilişkiler (R² = 0.0177–0.0875) tespit edilmiştir. Söz konusu veriler, karbon stoklarının yalnızca toprak tekstürüyle değil, tarımsal uygulamalar ve organik madde girişleriyle doğrudan bağlantılı olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda, karbon stoklarını artırmaya yönelik sürdürülebilir toprak yönetimi stratejileri, bölge tarımı ve toprak sağlığı açısından kritik önemdedir.
Keywords : Küresel toprak tehdidi, Büyük Ova, Organik Karbon, Arazi kullanımı

ORIGINAL ARTICLE URL