AKRAN ZORBALIĞININ SOSYOLOJİK BOYUTU: TOPLUMSAL CİNSİYET, OKUL KÜLTÜRÜ VE AİLE ÖZELLİKLERİ BAĞLAMINDA AKRAN ZORBALIĞI

Authors : Erdal Çetin

Pages : 696-719

Doi:10.16953/deusosbil.1612744

View : 92 | Download : 71

Publication Date : 2025-06-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada, toplumsal cinsiyet, okul kültürü ve aile özelliklerinin akran zorbalığı ile ilişkisi ele alınmıştır. Karma yöntemin uygulandığı araştırmada nicel veriler için akran zorbalığı belirleme ölçeği ergen formu, nitel veriler için de yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Anket çalışmasına Batman ilinde ikamet eden ve 14-18 yaş aralığında bulunan 165’i kadın 199’u erkek olmak üzere 364 kişi katılmıştır. Nitel araştırmada ise 6’sı erkek, 6’sı kadın 12 kişi ile görüşülmüştür. Çalışmada elde edilen nicel verilerde hem akran zorbalığı hem de akran zorbalığı mağduriyetinde cinsiyetin anlamlı bir değişken olduğu görülmüş ve erkeklerin daha fazla zorbalık davranışında bulunup daha fazla zorbalık mağduru olduğu belirlenmiştir. Yine katılımcıların lise türleri ve akran zorbalığı ile akran zorbalığı mağduriyeti arasındaki ilişki incelenmiş ve anlamlı farklıların olduğu belirlenmiştir. Meslek lisesi öğrencilerinin ortalama puanlarının diğer lise öğrencilerine göre yüksek olduğu ve meslek lisesi öğrencilerinin daha fazla zorba ve zorbalık mağduru oldukları ortaya çıkmıştır. Son olarak aile ile ilişkili değişkenlere bakıldığında, düşük sosyo-ekonomik koşulların ve anne-baba eğitim düzeyinin güçlü birer faktör olduğu dikkat çekmiştir. Alt gelir grubunda olduğunu beyan eden öğrencilerinin ortalama puanlarının üst gelir grubunda olduklarını beyan eden öğrencilere göre yüksek olduğu; yine alt gelir grubunun hem orta gelir hem de üst gelir grubuna göre daha fazla zorbalık davranışında bulunup daha fazla akran zorbalığına maruz kaldıkları belirlenmiştir. Nitel araştırma bulgularında ise toplumsal cinsiyet, okul kültürü ve aile özelliklerinin önemli olduğu görülmüştür. Tüm bu veriler akran zorbalığı ve mağduriyetinin eşitsizliklerin yeniden ortaya çıktığı toplumsal bir davranış olduğunu gösterebilmektedir.
Keywords : Akran Zorbalığı, Ergenlik, Eşitsizlikler, Okul, Toplumsal Cinsiyet

ORIGINAL ARTICLE URL