KADIN AKADEMİSYENLERİN DOĞURGANLIK VE ÇOCUK DOĞURMAYA YÖNELİK TUTUMLARI İLE TOPLUMSAL CİNSİYET ROLLERİNE YÖNELİK TUTUMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ

Authors : Fatma Nur Duman, Zehra Gölbaşı

Pages : 989-1004

Doi:10.16953/deusosbil.1642360

View : 367 | Download : 1821

Publication Date : 2025-09-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırmada, henüz anne olmamış ve gebe olmayan kadın akademisyenlerin doğurganlık ve çocuk doğurmaya ilişkin tutumları ile toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Kariyer gelişimi fırsatı fazla olan akademisyenlik mesleğinde, geleneksel toplumsal cinsiyet rollerine yönelik tutumun farklılaşabileceği ve bunun da doğurganlık tutumu ve çocuk doğurma isteği üzerinde etkili olabileceği düşünülmektedir. Bu nedenle tanımlayıcı bir tasarıma sahip olan bu araştırmanın evrenini, Türkiye\\\'deki üniversitelerde görev yapan kadın akademisyenler oluştururken, örneklem grubunu Mayıs 2023-Mart 2024 tarihleri arasında erişilen 204 kadın akademisyen oluşturmaktadır. Veriler, “Bireysel Bilgi Formu”, “Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği (TCRTÖ)” ve “Doğurganlık ve Çocuk Doğurmaya Yönelik Tutum Ölçeği (DÇDYTÖ)” aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmaya katılan akademisyenlerin DÇDYTÖ puan ortalamaları sırasıyla şu şekildedir: \\\"gelecekteki önem\\\" alt boyutu 19,50±7,48, \\\"şimdiki engel\\\" alt boyutu 34,65±7,28 ve \\\"kadınlık kimliği\\\" alt boyutu 11,48±4,85. Akademisyenlerin TCRTÖ toplam puan ortalaması ise 92,42±8,33 olarak hesaplanmıştır. Analizler sonucunda, DÇDYTÖ’nün “gelecekteki önem” ve “kadınlık kimliği” alt boyutlarının puan ortalamaları ile TCRTÖ puan ortalamaları arasında pozitif bir ilişki belirlenirken, \\\'şimdiki engel\\\' alt boyut puan ortalaması ile TCRTÖ puanı arasında negatif bir korelasyon tespit edilmiş olup yapılan regresyon analizi istatistiksel açıdan anlamlı sonuçlar vermiştir. Araştırmanın bulguları, akademisyenlerin toplumsal cinsiyet rollerine yönelik tutumları daha eşitlikçi hale geldikçe doğurganlığa yönelik tutumlarının da olumlu yönde değiştiğini ortaya koymaktadır. İleri eğitim alan kadın akademisyenlerin, eşitlikçi cinsiyet rolleri benimseyerek doğurganlığa ilişkin tutumlarını daha bilinçli ve olumlu bir farkındalıkla şekillendirdiği görülmektedir. Ancak, bu durumun kesinleştirilmesi adına farklı eğitim seviyelerine sahip kadın grupları üzerinde benzer çalışmalar yürütülmesi ve sonuçların eğitim düzeyi ekseninde değerlendirilmesi gerekmektedir.
Keywords : Kadın, Doğurganlık, Çocuk Doğurma, Toplumsal Cinsiyet, Akademisyen, Tutum.

ORIGINAL ARTICLE URL