İHVÂN-I SAFÂ RİSALELERİNDE RÜYANIN MAHİYETİ VE FONKSİYONU ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Authors : Nusret Taş

Pages : 1370-1391

Doi:10.16953/deusosbil.1670160

View : 106 | Download : 99

Publication Date : 2025-09-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmanın konusu, X. yüzyılda kaleme alınan İhvân-ı Safâ Risaleleri’nde ele alınan rüya kavramının mahiyeti ve fonksiyonudur. Çalışmanın amacı, ilk dönem Müslüman filozoflar arasında yer alan İhvân’ın rüya kavramının mahiyeti ve fonksiyonu ile bu kavramın nefs kavramıyla ilişkisi hakkındaki görüşlerini değerlendirmektir. Çalışmamızın temel kaynağı İhvân-ı Safâ Risaleleri’dir. Çalışmamızda nitel araştırma metodu uygulanmıştır. Risalelerin Arapça asılları ve Türkçe çevirileri dikkatle incelenmiş, konuyla ilgili görüşler tespit edilerek uygun başlıklar altında tasnif edilmiş ve değerlendirilmiştir. Çalışma neticesinde elde edilen verilere göre İhvân, rüyaları, insanî (nâtıka) nefsin bir fonksiyonu olarak değerlendirmektedir. Onların düşüncesine göre rüya, bedensel uyku esnasında nefsin bâtınî kuvveleri olan tefekkür ve tasavvur kuvveleri vasıtasıyla gerçekleşen bir olgudur. Rüyaların bir kısmı bedensel mizaçların veya günlük meşgalelerin tezahürleridir. Bir kısmı, meleklerin ilhamı veya şeytanların vesveseleridir. Bir kısmı ilahi uyarı veya müjdeleri, bir kısmı ise vahyin ulaşım yollarıdır. İhvân, rüyaların hakikat olduğuna dair aklî ve naklî birtakım kanıtlara başvurmakta, rüyaların hakikatini inkâr edenleri ağır bir şekilde eleştirmektedir.
Keywords : Din Felsefesi, İhvân-ı Safâ, Uyku, Rüya, Nefs

ORIGINAL ARTICLE URL