MICHEL FOUCAULT VE İKTİDAR AYGITI ÜZERİNE: MİKRO İKTİDARDAN MAKRO İKTİDARA GİDEN SÜRECİN PARRHESIATIK BAĞLAMDA ELEŞTİREL BİR ANALİZİ

Authors : Kemal Bozkaya

Pages : 1821-1852

Doi:10.16953/deusosbil.1669327

View : 100 | Download : 71

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makale, Michel Foucault\\\'nun iktidar teorisini özellikle parrhesia kavramı temelinde ele alarak, modern toplumlarda iktidarın söylemsel pratikler ile mikro-makro ilişkiler ağı üzerinden sürekli olarak nasıl üretildiğini ve işlediğini tartışmaktadır. Bilindiği üzere Foucault, iktidarın yalnızca merkezi bir güçten ibaret olmadığını, aksine her düzeyde işleyen çok katmanlı bir yapı olduğunu savunur. Makale buna binaen iktidar aygıtının tartışılmasından sonra Foucault\\\'nun mikro-makro düzeylerin karşılıklı etkileşimini içeren yapıyı, parrhesiatik süreçleri de dikkate alarak üç farklı iktidar biçimi (pastoral, disiplinci, biyo-iktidar) üzerinden hangi bağlamlarda analiz ettiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca devlet aygıtlarının bu ilişkileri düzenleyen stratejilere dönüşmesini özellikle parrhesia kavramıyla ilişkilendirir. Bu kapsamda çalışmamızda iktidarın göstergeleri ile bu göstergelerin toplumsal ve bireysel düzeydeki etkileri üzerine detaylı bir analiz de sunulmaktadır. Diğer yandan makale, “iktidar teknolojilerine” alternatif olarak “kendilik teknolojileri”ni parrhesia kavramı zemininde soruşturmaya tabi tutarak, özneleşme ve karşı-özneleşme pratiklerine dispozitifler çerçevesinde odaklanmaktadır. Bu bağlamda da Nietzsche\\\'nin “güç istenci” kavramı ile Foucault\\\'nun iktidar anlayışı arasında bir köprü kurmaktadır. Buna ek olarak parrhesia kavramı, iktidarın direniş biçimi olarak değerlendirilerek çok yönlü tartışmalar yürütülmektedir. Nihayetinde çalışma, iktidar, hakikat ve özne ilişkilerinin dönüşümünü detaylandırmakta, bu dönüşümün hem bireysel öznellik biçimlerinde hem de toplumsal yapılarda nasıl tezahür ettiğini ortaya koymaktadır.
Keywords : Foucault, Parrhesia, İktidar, Özneleşme, Hakikat

ORIGINAL ARTICLE URL