Deney hayvanlarında ağrı yönetimi
Authors : Sibel BÜYÜKÇOBAN
Pages : 251-260
View : 31 | Download : 10
Publication Date : 2021-08-30
Article Type : Review Paper
Abstract :Laboratuvar kemirgen ağrısının iyi yönetilmesini sağlamak, bu türlerle çalışma yapan bilim insanlarının görevi ve sorumluğudur. Bu derlemede bilim insanlarına hizmet eden laboratuvar kemirgenlerinin deneylerde duydukları ağrı konusunda farkındalığı artırmak amaçlanmıştır. İnsanlarda ağrının algılanmasına neden olan anatomik yapılar ve nörofizyolojik mekanizmalar hayvanlarda da benzer yapıdadır. Bu nedenle, bilimsel deneylerde ağrı oluştuğunda tıpkı insanlar gibi hayvanlarda da kaçma, stres, acı ve endokrin ve fizyolojik değişiklikler meydana gelmektedir. Öncelikle işleme bağlı beklenen ağrı varsa işlem uygulanmadan önce analjezi planı yapılmalıdır. Ağrı hissedildikten ve fizyolojik değişiklikler olduktan sonra ağrıyı dindirmek yeterli olmayabilir. Bunun için preemptif analjezi uygulanması gerekebilir. Multimodal analjezi yöntemi kullanılması tercih edilmelidir. Resmi, standart ve yeterli ağrı izleme ve tedavi uygulamaları yayınlarda kolayca raporlanabilir ve daha iyi şeffaflık ve deneyin tekrarlanabilirliğine katkıda bulunabilir. Böylece bilimsel kalitenin artmasına, hayvanların gereksiz acı çekmesi önlenir. Ağrı yönetimi, laboratuvar hayvanı çalışmalarında önceden planlanarak, uygulanmalı ve bilimsel çalışma sonrasında da devam ettirilmelidir. Analjezik ve anestezik maddelerin seçiminin hem hayvan refahı hem de çalışma sonuçları üzerinde önemli etkilerinin olduğu bilinmektedir. Kılavuzlarda belirtilen doz ve uygulama şekilleri çalışılan hayvan modeline göre dikkatlice seçilmeli ve uygulanmalıdır. Klavuzlar ağrı açısından da denetlenip, sıklıkla yeniden yapılandırılmalı, güncellenmelidir. Anahtar Kelimeler: Analjezi, ağrı, ağrı dKeywords : Analjezi, ağrı, ağrı dindirme, kemirgenler, laboratuvar hayvan çalışmaları
ORIGINAL ARTICLE URL