DEMOKRATİK TOPLUMLARDA LİYAKAT SORUNU OLARAK ETNOKRASİ: ETNOKRASİNİN MERİTOKRASİ VE DEMOKRASİ PERSPEKTİFİNDEN İNCELENMESİ

Authors : Ferit İzci, Çağlar Çiçek

Pages : 42-50

Doi:10.58627/dpuiibf.1740445

View : 44 | Download : 58

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Devletin inşasında insan faktörü önemli bir unsurdur. Beşeri unsurlar, devletin istikrarını sağlarken aynı zamanda yönetim biçimini de belirler. Demokratik yönetim sistemlerinin önemli olmazları vardır. Devlet görevlilerinin nitelikli insanlar arasından seçilmesi veya kamu hizmetlerinin ehliyet ve liyakat sahibi kişilere gördürülmesini ifade eden meritokrasi bunlardan bir tanesidir. Bireylerin yetenek ve çabaları doğrultusunda sosyal konumlarının belirlendiği bir sistemi ifade eden meritokrasi; adil bir ortam yaratarak, her bir bireye eşit fırsatlar sunmayı amaçlar. Demokrasi ise tüm vatandaşların eşit haklara sahip olduğu bir yönetim biçimi olarak öne çıkmaktadır. Ancak uygulamada farklı çelişkiler ortaya çıkabilmektedir. Bunların başında da genelde demokrasi ile meritokrasi bütünselliğini bozan ve bu duruma tamamen ters olan etnokrasi görüntüsüdür. Etnokrasi, etnik kimliğin yanı sıra, köken, kültürel farklılıklar ve sosyal statü gibi unsurlar da içeren bir ayrımcılığı temsil eder. Dolayısıyla, etnokrasi, sadece etnik grup değil, aynı zamanda etnik kimlik ve ayrımcılığın kesiştiği bir kavramdır. Bu durum, liyakat ve yeteneğin öne çıkmasını engelleyerek, adaletin sağlanmasına yönelik ciddi bir tehdit oluşturur. Bu çalışmanın amacı, demokrasi- meritokrasi ve etnokrasi kavramlarını incelemek, demokratik toplumların en önemli sorunlarından biri olan etnokrasinin sebep ve sonuçlarını ayrıntılarıyla ortaya çıkarmaktır. Çalışmada, literatür taraması, bir ve ikincil kaynaklara inme yöntemi esas alınmış ve ülke uygulamaları örnekleri üzerinden konu irdelenmiştir. Bu çalışma, teori ile pratiği birleştirerek liyakat esaslı bir yönetim anlayışının önemini vurgulamayı ve kamu yönetimindeki sorunlara yönelik bazı çözüm önerileri sunmayı amaçlamaktadır.
Keywords : Dekomrasi, Meritokrasi, Kayırmacılık, Etnokrasi, Yozlaşma.

ORIGINAL ARTICLE URL