ARUSHA DEKLARASYONU VE UJAMAA: AFRİKA’DA ALTERNATİF BİR KALKINMA MODELİ

Authors : Cantürk Caner, Eray Çakır

Pages : 204-209

Doi:10.58627/dpuiibf.1835401

View : 44 | Download : 34

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, 1967 yılında Tanzanya’da ilan edilen Arusha Deklarasyonu ve onun temelini oluşturan Ujamaa sosyalizmini Afrika kalkınma düşüncesi bağlamında incelemektedir. Arusha Deklarasyonu, bağımsızlık sonrası dönemde Afrika’nın sömürge mirasıyla hesaplaşarak ekonomik bağımsızlığı tesis etmeyi hedefleyen özgün bir kalkınma manifestosu olarak değerlendirilmiştir. Julius Nyerere’nin öncülüğünde şekillenen bu model, Batı tipi kapitalist kalkınma anlayışına karşı, topluluk temelli üretim, eşitlikçi paylaşım ve ulusal öz yeterlilik ilkelerine dayanmıştır. Çalışmada, Ujamaa’nın ideolojik temelleri, uygulama süreçleri ve sosyo-ekonomik sonuçları analiz edilmiştir. Ayrıca Tanzanya’nın tarım politikaları, kooperatifleşme deneyimleri ve kırsal kalkınma projeleri üzerinden modelin başarı ve sınırlılıkları tartışılmıştır. Elde edilen bulgular, Ujamaa’nın kısa vadede ekonomik verimlilik açısından sınırlı sonuçlar üretmesine karşın, uzun vadede Afrika’da özgün ve bağımsız kalkınma arayışlarına ilham veren bir örnek teşkil ettiğini göstermektedir. Bu bağlamda çalışma, Afrika’da alternatif kalkınma modellerinin yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda kültürel ve toplumsal özgünlük temelinde de değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Keywords : Arusha Deklarasyonu, Ujamaa, Tanzanya, Afrika Sosyalizmi, Alternatif Kalkınma Modeli

ORIGINAL ARTICLE URL