Evliya Çelebi’nin Adımlarıyla Kütahya Şehri

Authors : Zeynep Kurt, Emine Dingeç

Pages : 40-58

Doi:10.51290/dpusbe.1577368

View : 93 | Download : 88

Publication Date : 2025-04-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makalede Kütahya Şehri, Evliya Çelebi’nin verdiği bilgiler ışığında idari-askeri, hukuki ve mekânsal açıdan incelenecektir. Evliya Çelebi’nin verdiği somut ve nicel veriler, Kütahya Şehri’nin idari yapı içinde yerini ortaya koyduğu gibi mekân açısından da büyüklüğünü hayal etmemizi kolaylaştırmaktadır. Çalışmamız bu iki noktaya odaklanacaktır. Evliya Çelebi, Kütahya Şehri’ni idari açıdan da bir derecelemeye tabi tutar. Buna göre Kütahya, padişahın taşradaki askeri -idari ve adalet alanındaki iki temsilcisi, kariyerinin en üst basamağına ulaşmış kişilerdir. Padişahın askeri idari temsilcisi olan bey, vezir unvanlı “beylerbeyi”dir. Padişahın adalet alanındaki temsilcisi olan kadı da “mevlevi” makamındadır. Bütün bunlar Kütahya Şehri’nin idari ve mekânsal büyüklüğü hakkında bir fikir edinilmesine olanak tanımaktadır. Kütahya Şehri’ni Evliya Çelebi adım adım gezdi. Bu makalede Evliya Çelebi’nin mekânın büyüklüğünü belirlemede “adım”ı bir ölçüt olarak kullandığına dikkat çekilecektir. Evliya Çelebi, şehir dışında açık alana sahip mimari yapıları da adımlayarak not etmiştir. O’nun adımlarına göre şehirler ve özellikle kalelerin büyüklüğü hakkında bir kıyaslamaya gitmek mümkündür. Adımladığı şehirler içinde, Kütahya’da vardır. Evliya Çelebi’nin verilerine göre Kütahya, Anadolu’daki bir çok şehirden daha büyüktür. Çalışmamızda Evliya Çelebi’nin verdiği bilgileri kendi planımıza göre kategorize ederek Kütahya Şehri’ni idari ve mekânsal açıdan değerlendireceğiz. Şehrin idari büyüklüğünü yönetenler üzerinden, mekânsal büyüklüğünü de adımlar üzerinden inceleyeceğiz.
Keywords : Evliya Çelebi, Kütahya, Şehir, Adım

ORIGINAL ARTICLE URL