Mehmet Âkif Ersoy’un “Durmayalım” Adlı Şiiri Üzerine Söylem Çözümlemesi Çalışması

Authors : Meriç Güven, Cüneyt Akkuş

Pages : 233-249

Doi:10.51290/dpusbe.1632716

View : 91 | Download : 91

Publication Date : 2025-07-20

Article Type : Research Paper

Abstract :İnsanlar duygu ve düşüncelerini çeşitli göstergeler aracılığıyla başkalarına iletirler. Muhataba iletilmek istenen her mesaj sadece anlam değil aynı zamanda bir amaç da içerir. Mesajın anlam ve amacının belirleyicisi bağlamdır. Bağlam, bir olayı, fikri ya da metni anlamak ve değerlendirmek için gerekli olan unsurlar ve çevresel koşullar bütünüdür. Dolayısıyla dil aracılığıyla verilen her ürün kendi özgün koşulları içinde değerlendirilmelidir. Bir iletinin kullanımı sırasında üstlendiği anlamlar ve işlevler “söylem” olarak adlandırılır. Söylem, bir ifadeyi sözdizimsel olarak değil, pragmatik olarak ele alır. Dili aktarmak için kullanılan cümlelerin dilbilgisi öğeleri ve kurallarıyla bir araya gelerek bir bütünlük oluşturması sözdizimsel yönü iken, cümlenin hangi amaçla söylendiği ve sonuç olarak ne istediği ise dilin pragmatik yönüdür. Söylemlerin ne söylemek istediğiyle ilgilenen disiplin ise bağlamsal Dilbilimdir. Bağlamsal Dilbilim, metinlerin nitel bir analiz yöntemi olan söylem analizi yoluyla incelenmesidir. Makalede Mehmet Âkif Ersoy\\\'un “Durmayalım” şiiri söylem çözümlemesi yöntemiyle incelenmiştir. Makalenin amacı, Âkif\\\'in şiirinin kuru sözlerden ibaret olmadığı, aksine derin, aydınlatıcı, zengin ve kapsamlı bir sanat eseri olduğu düşüncesidir. Makalede şiirin anlam evreni, şairin kendi inanç ve değerlerinin yanı sıra şiirin yazıldığı iklim dikkate alınarak analiz edilmiştir.
Keywords : Söylem, Söylem çözümlemesi, Bağlamsal dilbilim, Göstergebilim, Mehmet Âkif Ersoy

ORIGINAL ARTICLE URL