Gerçekleştirilemeyen Bir Proje: İstanbul-Belgrad Demiryolu (1855)

Authors : Mustafa Yılmaz

Pages : 380-388

Doi:10.51290/dpusbe.1688525

View : 111 | Download : 157

Publication Date : 2025-07-20

Article Type : Research Paper

Abstract :Sanayi Devrimi’nin ortaya çıkışı ve gelişimiyle birlikte dünya, pek çok alanda köklü yeniliklerle tanışmıştır. Bu yeniliklerden biri de ulaşım alanında, özellikle demiryollarında görülmüştür. Avrupa’da demir yolları inşa edilmeye başlamasından kısa bir süre sonra Osmanlı Devleti, bu yeni ulaşım aracıyla tanışmıştır. Ancak Osmanlı, demiryolu inşa edip geliştirebilecek yeterli bilgi birikimi, teknik donanım ve altyapıya sahip olmadığından, ilk dönemlerde yabancı yatırımcıların sunduğu projelerle bu alandaki eksiklerini gidermeye çalışmıştır. Bu doğrultuda, Bâbıâli önerilen projelere kayıtsız kalmamış, sunulan teklifleri dikkatle değerlendirerek uygun gördüklerini hayata geçirmek üzere onaylamıştır. Ancak, bazı demiryolu projeleri hükümet tarafından uygun bulunmasına rağmen çeşitli sebeplerle hayata geçirilememiştir. Bu projelerden biri de İstanbul-Belgrad Demiryolu projesidir. Bu makale, yabancı yatırımcılar tarafından İstanbul ile Belgrad arasında bir demiryolu inşa etmek için 1855 yılında Bâbıâli’ye sunulan ve oradan da Meclis-i Âlî-i Tanzîmât’a havale edilen layihanın detaylarını ve meclisin bu hattın inşası hakkındaki görüşlerini incelemektedir. Bu demiryolu teklifi daha önce hiçbir araştırmacı tarafından ele alınmamış olup, arşiv vesikalarına dayalı olarak ilk kez bu çalışmada açığa çıkarılmıştır.
Keywords : Kıbrıslı Mehmed Paşa, İstanbul-Belgrad Demiryolu, Meclis-i Âlî-i Tanzîmât

ORIGINAL ARTICLE URL