El Sembolünün Türk Seramik Sanatına Yansıması

Authors : Fulya Savaş

Pages : 68-80

Doi:10.51290/dpusbe.1688499

View : 135 | Download : 298

Publication Date : 2025-10-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Tarih boyunca zengin kültürel mirasıyla şekillenen Türk seramik sanatı, derin anlamlar taşıyan semboller barındırmaktadır. Bu semboller içerisinde yer alan el sembolü, insanlık tarihinin en eski sembollerinden birisidir. El sembolü sadece şekil olmanın dışında taşıdığı derin anlamlar ile dikkat çekmektedir. El sembolü, görsel veya somut bir unsur olarak çeşitli işlevlere sahiptir. Nazarı def etme; şans, bereket, getirme, doğurganlığı arttırma, şifa verme, kötülük ve tehlikelerden koruma, başlıca işlevleri arasında yer almaktadır. Ayrıca bu sembol, halk arasında yaygın olarak bilinen \\\"nazar boncuğu\\\" gibi koruyucu unsurlarla birleştirilmiştir. Türk seramik sanatında el imgesi sanatçılar için önemli bir esin kaynağı olmuştur. Özellikle \\\"Fatma Ana\\\'nın Eli\\\" sembolü, Türk seramik sanatında önemli bir yere sahip olup, Türk kültüründe koruma, bereket ve şefkatin sembolü olarak öne çıkmaktadır. Bu makalede, yakın dönem Türk seramik sanatçılarından Zehra Çobanlı, Nurettin Gülaçtı, Tüzüm Kızılcan, Sibel Bucurgat Atasoy, Sara Aji ve Aynur Hesapçı’nın eserleri incelenmiştir. Araştırmada nitel yöntem olarak doküman analizi tekniği kullanılmış, sanatçıların el sembolüne yükledikleri anlamlar biçim, içerik ve teknik bağlamında karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Bu sayede el sembolizminin Türk seramik sanatındaki yeri ve işlevi ortaya konulmuştur.
Keywords : Seramik, Sembolizm, El sembolü

ORIGINAL ARTICLE URL