Avrupa Birliği Ülkelerinde Ekonomik Büyüme ve Çevresel Bozulma İlişkisi: Çevresel Kuznets Eğrisi Temelli Panel Veri Analizi

Authors : Erkan Ağaslan

Pages : 335-349

Doi:10.51290/dpusbe.1755700

View : 153 | Download : 217

Publication Date : 2025-10-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Küresel düzeyde sürdürülebilir kalkınma tartışmalarının önem kazandığı son yıllarda, ekonomik büyümenin çevresel etkileri akademik gündemin odağında yer almaktadır. Bu bağlamda, çalışma 2004–2024 döneminde Avrupa Birliği (AB) ülkeleri için Dünya Bankası verilerinden yararlanarak ekonomik büyüme ile çevresel bozulma arasındaki dinamik etkileşimi incelemekte; analiz, Çevresel Kuznets Eğrisi hipotezinin teorik temelleri üzerine inşa edilmektedir. Çalışmada milli gelir büyümesi, milli gelir büyümesinin karesi, enerji tüketimi, ticaret açıklığı, karbondioksit (CO₂) emisyonları ve doğrudan yabancı yatırımlardan oluşan temel makroekonomik değişkenleri içeren bir panel veri yapısı kullanılmıştır. AB ülkeleri arasında gözlenen güçlü ekonomik ve çevresel etkileşimler nedeniyle, analizde yatay kesit bağımlılığı dikkate alan ve daha sağlam standart hatalar sağlayan Driscoll–Kraay tahmincisi kullanılmıştır. Bulgular, GDPG katsayısının pozitif, GDPG² katsayısının negatif ve istatistiksel olarak anlamlı olmasıyla, CO₂ emisyonları üzerinde ÇKE’nin öngördüğü ters-U biçimli ilişkinin geçerli olduğunu göstermektedir. Ayrıca enerji tüketimi ve dışa açıklık CO₂ emisyonlarını artırıcı ve anlamlı etkilere sahipken, FDI değişkeni istatistiksel olarak anlamsız bulunmuştur. Sonuçlar, AB’de sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmak için enerji verimliliğinin yükseltilmesi, yenilenebilir kaynakların teşviki ve ticarette çevresel standartların güçlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.
Keywords : Ekonomik büyüme, Karbon emisyonu, Panel veri analizi, Kuznets eğrisi, Driscoll-Kraay yöntemi

ORIGINAL ARTICLE URL