- Edebi Eleştiri Dergisi
- Cilt: 9 Sayı: 2
- Psikanalitik Kuramların Tek Anlatı Üzerinden Uygulanabilirliği: Freud, Jung ve Lacan Çerçevesinde Gü...
Psikanalitik Kuramların Tek Anlatı Üzerinden Uygulanabilirliği: Freud, Jung ve Lacan Çerçevesinde Güccük Cevat Masalı
Authors : Hakan Tikdemir
Pages : 351-371
Doi:10.31465/eeder.1679576
View : 405 | Download : 432
Publication Date : 2025-10-27
Article Type : Research Paper
Abstract :Psikanalitik kuram, insan zihninin derinliklerinde yatan bilinçdışı süreçleri inceleyerek bireyin ruhsal yapısını anlamaya yönelik çözümleme modelleri sunar. Kuramın kurucusu kabul edilen Freud; bilinçdışı, id, ego, süperego gibi kavramlarla insan zihninin işleyişini açıklarken Jung, kolektif bilinçdışının evrensel arketipleriyle bireyin ruhsal gelişimini ele alır. Lacan ise imgesel, simgesel ve gerçek düzlemler üzerinden öznenin kimlik oluşumunu ve dilsel yapılanmasını inceler. Bu çalışmada Güccük Cevat masalı; Freud, Jung ve Lacan’ın yaklaşımları doğrultusunda çözümlenmiştir. Freudyen perspektifle kahramanın bilinçdışı arzuları, Oedipus Kompleksi, libidinal dürtüleri, fantezileri, yineleme zorlantısı ve savunma mekanizmaları ele alınmış; toplumsal tabularla çatışması ve cezalandırma süreçleri irdelenmiştir. Jungiyen perspektifle masaldaki arketipler üzerinden kahramanın gölgesiyle yüzleşmesi, animasıyla kurduğu ilişki ve baba arketipinin otoritesine karşı verdiği mücadele değerlendirilmiştir. Lacanyen çözümlemede ise kahramanın imgesel, simgesel ve gerçek düzlemlerindeki varoluşsal mücadelesine odaklanılmış; öznenin eksiklik hissi, arzu nesnesiyle olan ilişkisi ve “babanın adı” kavramı üzerinden simgesel düzenle olan çatışması incelenmiştir. Çalışmada Freud, Jung ve Lacan’ın psikanalitik kuramlarının aynı halk anlatısı üzerinde uygulanabilir olduğu Güccük Cevat masalı üzerinden gösterilmiştir. Güccük Cevat masalı özelinde yapılan bu incelemede, psikanalitik kuramların masalların evrensel mesajlarını çözümleyerek bireyin iç dünyasına ulaşmada etkili bir yöntem sunduğu ortaya konulmuştur. Masalların, insan ruhunu sembolik bir dille yansıttığı, bireysel gelişim ile toplumsal yapılar arasındaki etkileşimi görünür kıldığı tespit edilmiştir.Keywords : Freud, Jung, Lacan, Psikanalitik Kuram, Masal, Güccük Cevat
ORIGINAL ARTICLE URL
