Nâdir Şah Oğlu Rızâ Kulı Mîrzâ’nın Efsanevî Düğünü: Terceme-i ‘Arûs-nâme-i Mîrzâ Mehdî Han

Authors : Arif Edip Aksoy

Pages : 566-585

Doi:10.31465/eeder.1717497

View : 65 | Download : 91

Publication Date : 2025-10-27

Article Type : Research Paper

Abstract :Avşar Devleti’nin kurucusu ve en büyük hükümdarı Nâdir Şah’ın oğlu ve veliahtı Rızâ Kulı Mîrzâ’nın Şah II. Tahmasb’ın kızkardeşi ve Şah III. Abbas’ın halası Fatma Begüm’le evliliklerini konu alan, Kerküklü Mehmed Mihrî’nin Mîrzâ Mehdî Han’ın Dürre-i Nâdire’sini kaynak alarak tercüme ettiği Terceme-i ‘Arûs-nâme-i Mîrzâ Mehdî Han, Osmanlı inşâ nesri içinde ilgi çekici eserlerden biridir. Eserin içindeki Farsça manzumeler ona manzum-mensur bir yapı da katmaktadır. Eserdeki ayet iktibasları, metinle Kurân-ı Kerîm arasında bağlantı kurmayı amaçlamakla birlikte metnin inandırıcılığını da arttırmayı hedeflemektedir. Dürre-i Nâdire’nin Der-Beyân-ı Arûs-ı Rızâ Kulı Mîrzâ bölümüyle Türkçeye tercümesi olan ve mensur bir sûrnâme özelliği taşıyan Terceme-i ‘Arûs-nâme-i Mîrzâ Mehdî Han arasındaki kelime, tamlama seçimleri ve üslup özellikleri de büyük oranda benzerlikler göstermektedir. Bu çalışmada, Dürre-i Nâdire’nin Der-Beyân-ı Arûs-ı Rızâ Kulı Mîrzâ bölümüyle Terceme-i ‘Arûs-nâme-i Mîrzâ Mehdî Han arasındaki üslup, tercüme usulü ve imla hususiyetleri belirlendikten sonra metnin muhtevası hakkında bilgiler verilecek ve Terceme-i ‘Arûs-nâme-i Mîrzâ Mehdî Han isimli eserin transkripsiyonlu tam metni ortaya konulmaya çalışılacaktır. Gerektiği yerlerde metin tenkidi ve tamiri için Dürre-i Nâdire’nin Der-Beyân-ı Arûs-ı Rızâ Kulı Mîrzâ bölümüne müracaat edilecektir.
Keywords : Arûsnâme, Mehmed Mihrî, Dürre-i Nâdire, Mîrzâ Mehdî, Rızâ Kulı Mîrzâ

ORIGINAL ARTICLE URL