Güncel Tartışmalar Bağlamında Kastamonu İlinde İdari Bölünüşün TBA ve VIKOR Yöntemleriyle Yeniden Düzenlenmesi

Authors : Okan Türkan

Pages : 307-336

Doi:10.51800/ecd.1727951

View : 65 | Download : 78

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Türkiye’de yıllar içerisinde ilgili kanun maddelerindeki ölçülebilir olmayan unsurlara atıfla idari taksimata müdahale edilerek il/ilçe sayıları artırılmıştır. İl/ilçe kuruluşlarının kuruluş gerekçelerinin somut ve ölçülebilir kriterler yerine öznellik barındırması ve kanun tekliflerinin çoğunlukla seçim dönemlerine denk gelmesi bu konuda ölçek ekonomisinin nesnel koşullarının gözetilmeden popülist yaklaşımların temel alındığını düşündürmektedir. Türkiye’de 100 il, 1000 ilçe önerisinde olduğu gibi güncel tartışmalarda idari birim sayısının artırılması yerine mevcut bölünüşün sorgulanmamasının sorunlu olduğu söylenebilir. Türkiye nüfusunun katlanarak büyümesi yanında özellikle 1980’li yıllar öncesinde ülkenin sosyoekonomik koşulları yeni ilçelerin kurulmasını gerektirmiştir. Ancak 21. yüzyıla geçişle birlikte sosyoekonomik, ulaşım, iletişim ve teknolojide meydana gelen değişimlerin sağladığı olanakların kamu hizmet alımlarına entegre edilerek birçok bürokratik süreci işlevsiz kılması yeni ilçe kurulma gerekçelerini önemli ölçüde azaltmıştır. Ortaya çıkan bu değişimlerin kamu kaynaklarından tasarruf bakımından mevcut bazı ilçelerin tüzel kişiliğinin varlığını tartışmalı hale getirdiği söylenebilir. Bu bağlamda Türkiye’de zamanla işlevini yerine getirmekte sorunlar barındıran ilçe ve köy idari alanlarının yol açtığı ekonomik verimsizlikler Kastamonu ili üzerinden değerlendirmeye alınmıştır. İlçe ve köy idari alan sayısının oldukça fazla olduğu Kastamonu ilinde tüzel kişiliğinin kamu yararı oluşturmadığı ilçelerin tespiti için geliştirilen kriterler esas alınarak TBA ve ENTROPI tabanlı VIKOR analizleri kullanılmıştır. Analiz sonuçları, saha çalışmaları, belediye ve mülki idare yetkilileriyle yapılan istişari görüşmelerin sonucuna dayanarak Kastamonu ili için yeni idari bölünüş düzenleme önerileri getirilmiştir. Mevcut durumdaki Kastamonu ilinin merkez dahil 20 ilçe ve 1054 köy idari alanıyla devam etmesinin rasyonel olmadığı, bunun yerine 13 ilçe, 7 belde ve 567 köy idari alanıyla devamının kamu yararını daha fazla yükselteceği ortaya çıkmıştır.
Keywords : İlçe Sayıları, Köy İdari Alan Sayıları, İdari Bölünüş, Kastamonu İli, TBA ve VIKOR Yöntemi

ORIGINAL ARTICLE URL