Obezite Cerrahisi Sonrası Hastaların Yemek Yeme Davranışları ve Yaşam Kaliteleri Arasındaki İlişki

Authors : Pınar Ongün, İrem Nur Tülü, İnci Kırtıl, Ferhat Çay
Pages : 249-258
Doi:10.53490/egehemsire.1317914
View : 62 | Download : 47
Publication Date : 2025-08-22
Article Type : Research Paper
Abstract :Başlık: OBEZİTE CERRAHİSİ SONRASI HASTALARIN YEMEK YEME DAVRANIŞLARI VE YAŞAM KALİTELERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ ÖZ Amaç: Araştırmada, obezite cerrahisi geçiren hastaların yemek yeme davranışları ve yaşam kaliteleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlandı. Yöntem: Tanımlayıcı türdeki bu çalışma, Mart-Nisan 2023 tarihleri arasında yürütüldü. Örneklem büyüklüğünü belirlemek amacıyla güç analizi yapıldı ve katılımcı hasta sayısı 156 olarak belirlendi. 18 yaş ve üzerinde olan, araştırmaya katılmaya gönüllü olan, psikiyatrik bir hastalık tanısı olmayan, obezite ameliyatını geçireli en az 1 yıl olan bireyler araştırmaya dahil edildi. Veriler, Veri Toplama Formu, Yetişkin Yeme Davranışı Ölçeği ve Obezite Cerrahisi Sonrası Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak elde edildi. Verilerin analizinde, istatistiksel anlamlılık p<0.05 olarak değerlendirildi. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 37.77±11.39 olup, %78.3’ünün kadın, %66.2’sinin evli, %44.5’inin üniversite mezunu olduğu ve %50.9’unun taburculuk sonrası egzersiz yapmadığı saptandı. Yeme davranışı ölçeğinde en yüksek puanı alan ilk üç alt boyut sırasıyla; duygusal aşırı yeme, açlık ve yemek keyfi alt boyutları olarak belirlendi. Obezite Cerrahisi Sonrası Yaşam Kalitesi Ölçeği biyopsikososyal alan toplam puanı 36.28±8.63, komplikasyonlar boyutu toplam puanı ise 16.93±4.43 olarak bulundu. Hastaların cinsiyeti, medeni durumu, taburculuk sonrası egzersiz durumu, eğitim durumu ve ameliyat sonrası verilen kilo ile Yetişkin Yeme Davranışı Ölçeği alt boyutları arasında anlamlı fark olduğu görüldü (p<0.05). Obezite Cerrahisi Sonrası Yaşam Kalitesi Ölçeği Komplikasyon alanı ile Yetişkin Yeme Davranışı Ölçeği’nin duygusal yetersiz yeme (-0.238) alt boyutu arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı çok zayıf ve açlık (-0.304) alt boyutu arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı zayıf ilişki olduğu belirlendi. Sonuç: Obezite cerrahisi sonrası hastaların, en fazla duygusal durumlarda aşırı besin alımı davranışlarının tetiklendiği saptandı. Diğer yandan hastaların yaşam kalitesi ölçek puanlarının orta düzeyde olduğu ve son 1 yılda görülen sorunların yüksek düzeyde olmadığı belirlendi. Anahtar kelimeler: Obezite; yaşam kalitesi; yeme alışkanlığı. Destekleyen kurumlar: Yoktur. Kaynakça: Al Khalifa, K., Al Ansari, A. (2018). Quality of life, food tolerance, and eating disorder behavior after laparoscopic gastric banding and sleeve gastrectomy-results from a middle eastern center of excellence. BMC Obesity, 5(44), 1-6. doi: 10.1186/s40608-018-0220-6 Allison, C.K., Wu, J., Spitzer, C.J., McCuen-Wurst, C., Ashare, L.R., Tewksbury, C., LaGrotte, A.C., Wadden, A.T., Williams, N.N., Sarwer, B.D. (2023). Changes in eating behaviors and their relation to weight change 6 and 12 months after bariatric surgery. Obesity Surgery, 33, 733-742. doi: 10.1007/s11695-022-06442-w Bellicha, A., Ciangura, C., Poitou, C., Portero, P., Oppert, J.M. (2018). Effectiveness of exercise training after bariatric surgery – a systematic literature review and meta-analysis. Obesity Reviews, 19(11), 1544-1556. doi: 10.1111/obr.12740. Berino, N.T., Reis, L.A., Carvalhal, L.M.M., Kikuchi, D.L.J., Teixeira, R.C.R., Gomes, L.D. (2022). Relationship between eating behavior, quality of life and weight regain in women after bariatric surgery. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19, 7648. doi: 10.3390/ijerph19137648 Blanchet, C.M., Frering, V., Gignoux, B., Matussiere, Y., Oudar, P., Noel, R., Mirabaud, A. (2018). Four-year evolution of a thrombophylaxis protocol in an Enhanced Recovery After Surgery (ERAS) program: recent results in 485 patients. Obesity Surgery, 28(7), 2140-2144. Doi: 10.1007/s11695-018-3299-4 Cengiz Açıl, H., Kökçü Doğu, Ö., Usta, E., Yılmaz Çelik, A., Karaman, K., Aygin, D. (2020). Development of the postbariatric surgery quality of life scale. Bariatric Surgical Practice and Patient Care, 15(4), 236-242. doi: 10.1089/bari.2020.0014 Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Defining Adult Overweight & Obesity. (2022). Erişim adresi: https://www.cdc.gov/obesity/basics/adult-defining.html Cohen, J. (1992). A power primer. Psychological Bulletin, 112(1), 155-159. doi: 10.1037//0033-2909.112.1.155 Flolo, N.T., Tell, S.G., Kolotkin, L.R., Aasprang, A., Norekval, M.T., Vage, V., Hufthammer, O.K., Andersen, R.J. (2019). Changes in quality of life 5 years after sleeve gastrectomy: a prospective cohort study. BMJ Open, 9, e031170. doi: 10.1136/bmjopen-2019-031170 Hales, C.M., Carroll, M.D., Fryar, C.D., Ogden, C.L. (2020). Prevalence of obesity and severe obesity among adults : United State, 2017-2018. NCHS Data Brief, 360, 1-7. Erişim adresi: https://www.cdc.gov/nchs/data/databriefs/db360-h.pdf Hilbert, A., Staerk, C., Strömer, A., Mansfeld, T., Sander, J., Seyfried, F., Kaiser, S., Dietrich, A., Mayr, A. (2022). Nonnormative eating behaviors and eating disorders and their associations with weight loss and quality of life during 6 years following obesity surgery. Nutrition, Obesity, and Exercise, 5(8), e2226244. doi: 10.1001/jamanetworkopen.2022.26244 Ionescu, M., Mırıca, M.R., Iosıfescu, R., Vacarasu, A., Petrisor, P. (2021). Living and eating behavior before and after metabolic surgery in Romanian patients. Modern Medicine, 28(2), 193-199. Erişim adresi: https://medicinamoderna.ro/wp-content/uploads/2021/06/Living-and-Eating-Behavior-before-and.pdf Kizy, S., Jahansouz, C., Wirth, K., Ikramuddin, S., Leslie, D. (2017). Bariatric surgery: a perspective for primary care. Obesity Treatment in Diabetes Patients, 30(4), 265-275. doi: 10.2337/ds17-0034 Major, P., Stefura, T., Dziurowicz, B., Radwan, J., Wysocki, M., Malczak, P., Pedziwiatr, M. (2020). Quality of life 10 years after bariatric surgery. Obesity Surgery, 30, 3675-3684. doi: 10.1007/s11695-020-04726-7 Oved, I., Endevelt, R., Mardy-Tilbor, L., Raziel, A., Sherf-Dagan, S. (2021). Health status, eating, and lifestyle habits in the long term following sleeve gastrectomy. Obesity Surgery, 31, 2979-2987. doi: 10.1007/s11695-021-05336-7 Pepino, Y.M., Stein, I.R., Eagon, C.J., Klein, S. (2014). Bariatric surgery-induced weight loss causes remission of food addiction in extreme obesity. Obesity (Silver Spring), 22(8), 1792-1798. doi: 10.1002/oby.20797 Sheaffer, W.W., Day, R.W., Harold, K.L., Kidwell, J.T., Tiede, J.L., Benjamin, T.R., Bersoux, S., Madura, J.A. (2018). Decreasing length of stay in bariatric surgery: the power of suggestion. American Journal of Surgery, 215(3), 452-455. doi: 10.1016/j.amjsurg.2017.09.041 Sheets, S.C., Peat, M.C., Berg, C.K., White, K.E., Bocchieri-Ricciardi, L., Chen, Y.E., Mitchell, E.J. (2015). Post-operative psychosocial predictors of outcome in bariatric surgery. Obesity Surgery, 25(2), 330-345. doi: 10.1007/s11695-014-1490-9 Sierzantowicz, R., Ladny, R.J., Lewko, J. (2022). Quality of life after bariatrik surgery: a systematic review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19 (15), 9078. doi: 10.3390/ijerph19159078 Sioka, E., Tzovaras, G., Oikonomou, K., Katsogridaki, G., Zachari, E., Papamargaritis, D., Pinaka, O., Zacharoulis, D. (2013). Influence of eating profile on the outcome of laparoscopic sleeve gastrectomy. Obesity Surgery, 23, 501-508. Doi: 10.1007/s11695-012-0831-9 Soares, L.F., de Sousa, B.L., Corradi-Perini, C., da Cruz, R.R.M., Nunes, J.G.M., Branco-Filho, J.A. (2014). Food quality in the late postoperative period of bariatric surgery: an evaluation using the bariatric food pyramid. Obesity Surgery, 24, 1481-1486. doi: 10.1007/s11695-014-1198-x Taba, V.J., Suzuki, O.M., Nascimento, S.F., Iuamoto, R.L., Hsing, T.W., Pipek, Z.L., D’Albuquerque, C.A.L., Meyer, A., Andraus, W. (2021). The development of feeding and eating disorders after bariatric surgery: a systematic review and meta-analysis. Nutrients, 13, 2396. doi: 10.3390/nu13072396 Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2020). Türkiye Sağlık Araştırması. Erişim adresi: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Turkiye-Saglik-Arastirmasi-2019-33661 Ünal, Ş., Sevinçer, M.G., Maner, F.A. (2019). Bariatrik cerrahi sonrası kilo geri alımının; gece yeme, duygusal yeme, yeme endişesi, depresyon ve demografik özellikler tarafından yordanması. Türk Psikiyatri Dergisi, 30(x), 31-41. doi: 10.5080/u23174 Wong, Y.L., Zafari, N., Churilov, L., Stammers, L., Price, S., Ekinci, E.I., Sumithran, P. (2020). Change in emotional eating after bariatric surgery: systematic review and meta-analysis. BJS Open, 4(6), 995-1014. doi: 10.1002/bjs5.50318 World Health Organization (WHO). The World Health Organization Quality of Life. (2012). Erişim adresi: https://www.who.int/publications/i/item/WHO-HIS-HSI-Rev.2012.03 World Health Organization (WHO). World Health Statistics 2020 Visual Summary. (2020). Erişim adresi: https://www.who.int/data/gho/publications/world-health-statistics Yaralı, S., Hacıalioğlu, N., Kılınç, T. (2022). Obezite cerrahisi sonrası hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışları, yeme tutumları ve kilo durumlarının değerlendirilmesi. Journal of Nursology, 25(1), 36-44. doi: 10.54614/JANHS.2022.1005922 Yılmaz, P., Yılmaz, M. (2019). Effect on quality of life of the changing body image of individuals with obesity surgery. Bariatric Surgical Practice and Patient Care, 14(2), 74-80. doi: 10.1089/bari.2018.0034 Yücel, M., Karaibrahimoğlu, A., Orhan, H. (2022). Yetişkin yeme davranışı ölçeği: Türkçe’ye uyarlama geçerlik ve güvenilirlik çalışması. Avrasya Sağlık Bilimleri Dergisi, 5(2), 59-67. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2053447
Keywords : Obezite, yaşam kalitesi, yeme alışkanlığı

ORIGINAL ARTICLE URL