Antikoagülan ilaç kullanan hastalarda ilaç uyumu, öz yeterlilik ve sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkinin belirlenmesi: Kesitsel Bir Çalışma

Authors : Eda Ayten Kankaya, Özlem Bilik, Aylin Durmaz Edeer
Pages : 239-247
Doi:10.53490/egehemsire.1404894
View : 58 | Download : 33
Publication Date : 2025-08-22
Article Type : Research Paper
Abstract :Antikoagülan ilaç kullanan hastalarda ilaç uyumu, öz yeterlilik ve sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkinin belirlenmesi : Kesitsel Bir Çalışma Öz: Bu çalışmanın amacı, yeni nesil antikoagulan ve varfarin kullanan hastalarda öz yeterlilik ve sağlık okuryazarlığı ile tedavi uyumu arasındaki ilişkiyi incelemektir. Yöntem: Bu çalışma kesitsel ve korelasyoneldir. Çalışma bir üniversite hastanesinin kardiyovasküler cerrahi yatan hasta kliniğinde yürütülmüştür. Veriler Eylül 2021-Eylül 2022 tarihleri arasında araştırmacılar tarafından sosyodemografik-klinik özellikler formu, Öz Yeterlilik Ölçeği, Antikoagülan Tedaviye Uyum Ölçeği ve Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği kullanılarak ve hastalarla yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 61.34±17.43 yıl olup, %62.61\\\'i (n=67) erkektir. İlaç kullanımı ve komplikasyonlardan korunma alt ölçeklerinde cinsiyet (p=0.06; p=0.052), medeni durum (p=0.65; p=0.98) ve eğitim durumuna (p=0.25; p=0.26) göre gruplar arasında fark olmadığı saptandı. Sağlık okuryazarlığı ile ilaç kullanımı arasında pozitif yönde zayıf bir korelasyon (ρ=0.344, p<0.001); komplikasyondan korunma alt boyutu arasında ise pozitif yönde orta düzeyde bir korelasyon (r=0.44, p<0.001) olduğu tespit edilmiştir. Hastaların sağlık okuryazarlığı düzeyleri ve öz yeterlik düzeyleri arttıkça antikoagülan tedavi ilaç kullanımı ve antikoagülan tedavinin komplikasyonlardan koruma puan ortalamaları da artmıştır. Sonuç: Öz yeterlilik ve sağlık okuryazarlığı antikoagülan tedavi alan hastalarda ilaç uyumu ve komplikasyonlardan korunmayı arttırabilir. Anahtar kelimeler: Hemşirelik, ilaç uyumu, sağlık okur yazarlığı, öz yeterlik
Keywords : hemşirelik, ilaç uyumu, sağlık okur yazarlığı, öz yeterlik

ORIGINAL ARTICLE URL