II. Abdülhamid Döneminde Bursa’da İlkokullara Bakış

Authors : Ahmet VURGUN, Vahdettin ENGİN

Pages : 250-265

View : 39 | Download : 14

Publication Date : 2019-08-05

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırmada II. Abdülhamid dönemindeki ilköğretim politikaları kapsamında Bursa’daki ilkokulların durumunu tespit etmek amaçlanmıştır. Böylece bu dönemdeki ilköğretim sisteminde, Bursa’nın yeri ve önemi değerlendirilmek istenmiştir. Araştırmada, Bursa’daki ilkokulların nicelik olarak durumu, okulların tarihi gelişimleri, eğitim-öğretim faaliyetleri, eğitimci kadrosu, okulların yönetimi ve mali durumu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden tarihsel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın verileri, tarihsel araştırmanın sıklıkla kullandığı yöntemlerden doküman incelemesi yoluyla elde edilmiştir. Verilerin toplanması sürecinde ilk olarak konu ile ilgili geniş bir literatür taraması yapılmıştır. Akabinde dönemin arşiv kaynakları ve gazetelerinden konu ile ilgili bilgiler tespit edilmiştir. Elde edilen verilerin geçerliği ve güvenirliğini kontrol etmek için tarihsel araştırma yönteminin temel unsurlarından olan harici ve dahili tenkit yöntemine başvurulmuştur. Doküman analizi kullanılarak elde edilen veriler, betimsel analiz yoluyla çözümlenmiştir. Ayrıca ele edilen belgeler günümüz Türkçesine transkripte edilmiştir. Akabinde konu bütünlüğü içerisinde tematik olarak başlıklar halinde ayrılan bütün bu bilgiler yorumlanıp değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda öncelikle Bursa’da sıbyan mekteplerinin devam etmekle birlikte yerlerini ibtidailerin aldığı görülmektedir. Okullar, genellikle mahalle merkezli açılmış ve bulundukları mahallerin ismini almışlardır. Bursa’daki ilkokulların II. Abdülhamid döneminin başından itibaren sayı olarak arttığı ancak kız ilkokullarının az sayıda olduğu fark edilmiştir.  İlkokullardaki ders programı Maarif Nezaretince belirlenen programa uygunluk göstermiştir. Bursa’daki ilkokulların yönetimi için ayrı bir komisyon kurularak okulların yönetimi ile gelir ve giderleriyle ilgili işlemler bu komisyon tarafından yürütülmüştür. Ayrıca Bursa’daki yerel unsurların ilkokulları maddi olarak desteklediği görülmüştür. İlkokullarda çocukların sağlığı konusunda da bazı gelişmeler yaşanmış ve Bursa’daki ilkokullar şehirdeki sosyal etkinliklere katılmışlardır. 
Keywords : II Abdülhamid, Bursa, Eğitim, İlkokul

ORIGINAL ARTICLE URL